ข่าวแวดวงครู
เปิดสอบครู
ห้องพักครู
แผนการสอน
บันทึกคุณครู
Tip & tricks
สหกรณ์เพื่อนครู
กฎหมายในวงการศึกษา
เปิดสอบราชการทั่วไป
 

 
หน้าแรก | มุมคุณครู | Tips & Tricks
   

การออกแบบการเรียนการสอนในโครงการทวิภาษาตามหลักคิดของบลูม (Bloom's taxonomy)
   
การออกแบบการเรียนการสอนในโครงการทวิภาษานั้นอิงกับหลักคิดของบลูม หรือ ‘Bloom's taxonomy’ คือจัดกิจกรรมการสอนเพื่อฝึกให้เด็กได้พัฒนาความคิดไปสู่การคิดระดับสูง ซึ่งเป็นเป้าหมายของการศึกษา ครูจะใช้วิธีการสอนหลายๆ อย่าง รวมถึงอาจใช้คำถามประเภทต่างๆ ฝึกทักษะการคิด จากระดับพื้นฐานพัฒนาสู่การคิดในระดับสูง ครูจะต้องเข้าใจและได้รับการฝึกฝนให้เข้าใจวิธีตั้งคำถาม ก่อนจะเข้าสอนในชั้นเรียนระดับคำถามจะเริ่มจากคำถามง่ายๆ สู่คำถามที่ต้องใช้การคิดซับซ้อนมากขึ้น พัฒนาการอ่านออกเขียนได้และทักษะการคิด เด็กๆ จะเรียนรู้ในการพัฒนาทักษะการคิดในการจัดการเรียนรู้และการตั้งคำถามโดยคำนึงถึงขั้นการพัฒนาแบบ Bloom's taxonomy นั้น อาจเขียนเป็นขั้นบันไดจากขั้นต่ำขึ้นสู่ขั้นสูง ได้ดังนี้


ครูจะต้องเรียนรู้ว่าคำถามแบบใดจึงจะกระตุ้นหรือนำทางให้เด็กได้ฝึกคิดแบบต่างๆ ซึ่งมีตัวอย่างการตั้งคำถาม ดังตัวอย่างต่อไปนี้

ตัวอย่างคำถามที่ฝึกทักษะด้านความรู้ความจำ (การคิดระดับพื้นฐาน) เช่น มีเด็กกี่คนในเรื่องนี้ ชื่ออะไรบ้าง เขากำลังทำอะไร กำลังจะไปที่ไหน ธงชาติไทยมีกี่สี สีอะไรบ้าง เด็กๆ ในเรื่องนี้เจอถ้ำแห่งหนึ่ง จากภาพถ้ำที่แสดง จงบรรยายลักษณะของถ้ำนั้น บอกชื่อเด็กๆ ทั้ง 4 คนในเรื่องนี้ ใครคือผู้แต่งเรื่องพระอภัยมณีตอนหนีนางผีเสื้อสมุทร เป็นต้น

ตัวอย่างคำถามที่ฝึกทักษะด้านความเข้าใจ เช่น นักเรียนตั้งชื่อเรื่องที่อ่านและทำไมจึงตั้งชื่อนั้น นักเรียนคิดว่าต้องใช้เวลานานเท่าใดจึงจะฝึกลูกสุนัขให้คาบลูกบอลมาส่งได้ (จากเรื่องที่อ่าน) นักเรียนคิดว่าเด็กผู้หญิงคนนั้นจะทำอย่างไรถ้าถูกสุนัขวิ่งไล่ ให้เรียงลำดับภาพตามลำดับเหตุการณ์ที่เกิดก่อนและหลัง อ่านใจความในย่อหน้านี้และบอกใจความสำคัญ น้ำท่วมกรุงเทพฯ เกิดขึ้นได้อย่างไร เป็นต้น

ตัวอย่างคำถามที่ฝึกทักษะการคิดเชิงประยุกต์ เช่น ถ้าจำนวน 20 เกิดจาก 5+5+5+5 จงบอกว่าจำนวน 20 เกิดจากสมการอะไรได้อีก จำนวน 1/3 จะอยู่ก่อนระหว่าง หรือหลังจำนวน 1/2 และ 1/4 ให้บอกวิธีการวัดขนาดของห้องเรียนนี้ถ้ามีคนอยู่สามคนและมีกล้วยสองผล นักเรียนจะแบ่งให้เท่ากันได้อย่างไร เป็นต้น

ตัวอย่างคำถามที่ฝึกทักษะการคิดวิเคราะห์ เช่น ภาพคนสองภาพนี้ มีอะไรที่เหมือนกันและอะไรที่แตกต่างกัน เครื่องมือชิ้นไหนเหมาะแก่การใช้สร้างรั้วมากที่สุด ภาพใดในภาพต่อไปนี้ทำมาจากบางส่วนของต้นไม้ แบ่งประเภทของสัตว์ในภาพต่อไปนี้ตามความคิดของนักเรียน ควายกับวัวมีอะไรที่เหมือนกันและแตกต่างกัน

ตัวอย่างคำถามที่ฝึกการคิดเชิงวัดและประเมินค่า เช่น นักเรียนคิดว่าแนวคิดไหนที่เหมาะสมที่สุดในการแก้ปัญหา เพราะอะไร ระหว่างแก้วมังกรกับลูกกวาดนักเรียนคิดว่าอะไรมีประโยชน์ต่อร่างกายมากกว่ากัน ทำไมจึงคิดอย่างนั้น จากรายการต่อไปนี้ ให้เรียงลำดับความสำคัญจากสิ่งที่สำคัญมากที่สุดไปสู่สิ่งที่สำคัญน้อยที่สุด ถ้าเธอมีเงิน 100 บาท และจำเป็นต้องใช้ซื้อข้าวสารแต่ก็อยากได้เสื้อตัวใหม่ เธอคิดว่าควรจะซื้อสิ่งใด เพราะอะไร

ตัวอย่างคำถามที่ช่วยให้เด็กคิดเชิงสร้างสรรค์ เช่น นักเรียนจะทำอย่างไรถ้าอยู่ในเหตุการณ์นี้ แต่งเรื่องจากหัวข้อที่ให้ไว้ จะเกิดอะไรขึ้นถ้าเธอกับเพื่อนๆ หลงป่าและเพื่อนคนหนึ่งขาหัก วาดรูปสัตว์ที่ชอบมากที่สุดแล้วอธิบายภาพที่วาด อะไรจะเกิดขึ้นถ้าน้ำท่วมกรุงเทพฯ อีกครั้ง ถ้าน้ำกำลังจะหมดจากโลกในอีกห้าสิบปีข้างหน้า นักเรียนจะทำอย่างไรเพื่อให้ชีวิตดำรงอยู่ต่อไป

ตัวอย่างข้างต้น เป็นเทคนิคการสอนให้เด็กคิด โดยครูตั้งคำถามนำทางการสอนโดยตั้งคำถาม เป็นวิธีการที่สำคัญอย่างหนึ่ง ซึ่งใช้ในการสอนกับสื่อการเรียนทุกประเภท เช่น สื่อหนังสือรูปภาพ สื่อฉากภาพใหญ่ หนังสือเล่มใหญ่ เรื่องเล่า และการสอนในสาระการเรียนรู้ต่างๆ ตามแผนการสอนและหลักสูตร ซึ่งจะเป็นการฝึกเด็กๆ ให้พัฒนาทักษะการคิดในระดับต่างๆ จากขั้นพื้นฐานสู่การคิดระดับสูง การที่ครูต้องได้รับการฝึกฝนให้ตั้งคำถามหลายๆ แบบ ส่งผลทางอ้อมให้ครูก็ได้พัฒนาทักษะการคิดด้วยเช่นเดียวกัน
ที่มาข้อมูล : การออกแบบกิจกรรมการเรียนการสอนเพื่อพัฒนาศักยภาพของนักเรียนไทยชนเผ่าในโครงการพัฒนาการเรียนการสอนภาษาไทย โดยนำภาษาท้องถิ่นร่วมจัดการเรียนรู้
โดย บุษบา ประภาสพงศ์ สำนักวิชาการและมาตรฐานการศึกษา สพฐ.
ตีพิมพ์ในวารสารวิชาการ ฉบับเดือนมกราคม - มีนาคม พ.ศ.2555
จำนวนคนอ่าน 7954 คน
   
 

© 2000 - 2014 www.myfirstbrain.com All Rights Reserved