ข่าวแวดวงครู
เปิดสอบครู
ห้องพักครู
แผนการสอน
บันทึกคุณครู
Tip & tricks
สหกรณ์เพื่อนครู
กฎหมายในวงการศึกษา
 

 
หน้าแรก | มุมคุณครู | ห้องพักครู
   

ออกแบบการจัดการเรียนรู้อย่างไร…..ให้ผู้เรียนบรรลุเป้าหมายการเรียนรู้
   

หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐานพุทธศักราช 2551 กำหนดสิ่งที่ต้องการให้ผู้เรียนต้องรู้และปฏิบัติได้ หลังจากผ่านการจัดการเรียนรู้ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐานไว้ 2 ลักษณะ คือ มาตรฐานการเรียนรู้ / ตัวชี้วัด และสมรรถนะสำคัญของผู้เรียนและคุณลักษณะอันพึงประสงค์

    * คือ สิ่งที่หลักสูตรกำหนดให้ผู้เรียนต้องรู้และต้องมีในตัวผู้เรียนตามกลุ่มสาระการเรียนรู้ 8 กลุ่ม ที่กำหนดไว้ตามหลักสูตรซึ่งมาตรฐานการเรียนรู้ / ตัวชี้วัดที่กำหนดไว้ในหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐานประกอบด้วยแก่นความรู้ที่ผู้เรียนต้องรู้ และสิ่งที่ผู้เรียนต้องปฏิบัติได้ถูกจัดเรียงตามลำดับความยากง่ายจากชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 ถึงชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 บางกลุ่มสาระการเรียนรู้มาตรฐานการเรียนรู้ / ตัวชี้วัดในระดับการศึกษาชั้นต้นถูกกำหนดให้เรียนรู้สำหรับเป็นพื้นฐานในการจัดการเรียนรู้ในระดับการศึกษาที่สูงขึ้น ดังนั้นในการจัดการศึกษาแต่ละระดับชั้น การคำนึงถึงมาตรฐานการเรียนรู้ / ตัวชี้วัดจึงเป็นสิ่งสำคัญ

    * เป็นเป้าหมายการพัฒนาด้านคุณภาพของผู้เรียน เพื่อให้ผู้เรียนสามารถอยู่ร่วมกับผู้อื่นในสังคมได้อย่างมีความสุข โดยหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 กำหนดสมรรถนะสำคัญของผู้เรียนไว้ 5 ประการ ได้แก่ ความสามารถในการสื่อสาร ความสามารถในการคิด ความสามารถในการแก้ปัญหา ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต และความสามารถในการใช้เทคโนโลยีและกำหนดคุณลักษณะอันพึงประสงค์ของผู้เรียนไว้ 8 ประการ คือ รักชาติ ศาสน์ กษัตริย์ ซื่อสัตย์สุจริต มีวินัย ใฝ่เรียนรู้ อยู่อย่างพอเพียง มุ่งมั่นในการทำงาน รักความเป็นไทย และมีจิตสาธารณะ
ดังนั้น เป้าหมายที่สำคัญของการจัดการเรียนรู้ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 คือ มาตรฐานการเรียนรู้ / ตัวชี้วัด สมรรถนะสำคัญของผู้เรียนและคุณลักษณะอันพึงประสงค์

ครูเป็นบุคคลที่มีบทบาทสำคัญในการทำให้ผู้เรียนมีคุณลักษณะตามเป้าหมายการเรียนรู้ที่หลักสูตรกำหนด หน้าที่สำคัญของครูผู้สอนในการจัดการเรียนรู้ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 คือ การออกแบบการจัดการเรียนรู้ตามที่หลักสูตรกำหนด

การออกแบบการจัดการเรียนรู้เป็นกระบวนการสำคัญในการนำหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐานพุทธศักราช 2551 สู่การปฏิบัติให้ประสบความสำเร็จผู้เรียนเกิดคุณภาพตามความหวังของหลักสูตรโดยในการออกแบบการจัดการเรียนรู้มีประเด็นคำถาม 3 ข้อที่ผู้ออกแบบควรพิจารณาและหาคำตอบก่อนการออกแบบการจัดการเรียนรู้ในแต่ละครั้ง ดังนี้

  • อะไรคือเป้าหมายของการจัดการเรียนรู้ ครั้งนี้


  • เมื่อจัดการเรียนรู้ไปแล้ว จะรู้ได้อย่างไรว่าผู้เรียนบรรลุเป้าหมายของการจัดการเรียนรู้


  • จะมีวิธีการอย่างไรในการพัฒนาให้ผู้เรียนไปสู่เป้าหมายของการจัดการเรียนรู้
จากประเด็นคำถามทั้ง 3 ข้อข้างต้นสามารถเขียนแผนภาพแสดงขั้นตอนของการออกแบบการจัดการเรียนรู้ได้ดังนี้

จากแผนภาพข้างต้น จะเห็นว่าในขั้นตอนของการออกแบบการจัดการเรียนรู้ การกำหนดเป้าหมายของการจัดการเรียนรู้เป็นขั้นตอนที่สำคัญ กล่าวคือ ถ้าสามารถหาเป้าหมายของการจัดการเรียนรู้ในแต่ละครั้งได้อย่างถูกต้อง จะทำให้สามารถกำหนดวิธีการในการตรวจสอบคุณภาพของผู้เรียน และนำพาผู้เรียนไปสู่เป้าหมายของการจัดการเรียนรู้ได้อย่างมีประสิทธิภาพ



เป้าหมายของการจัดการเรียนรู้ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 หมายถึง มาตรฐานการเรียนรู้ / ตัวชี้วัด 8 กลุ่มสาระ

การเรียนรู้ สมรรถนะสำคัญของผู้เรียน และคุณลักษณะอันพึงประสงค์ ที่ผู้ออกแบบการจัดการเรียนรู้ต้องทำการวิเคราะห์แก่นความรู้จาก "ตัวชี้วัด" ที่จะนำมาใช้ในการจัดการเรียนรู้แต่ละตัวแล้วหลอมรวมเป็น "ความคิดรวบยอด" ซึ่งก็คือ เป้าหมายด้านความรู้และความสามารถที่ผู้เรียนต้องรู้และปฏิบัติได้จากการจัดการเรียนรู้ และทำการวิเคราะห์ว่า การจัดการเรียนรู้เพื่อทำให้ผู้เรียนเกิดความคิดรวบยอดตามตัวชี้วัดสามารถพัฒนาให้ผู้เรียนเกิด "สมรรถนะสำคัญของผู้เรียนและคุณลักษณะอันพึงประสงค์" ใด ซึ่งก็คือ เป้าหมายด้านสมรรถนะสำคัญของผู้เรียนและคุณลักษณะอันพึงประสงค์ของการจัดการเรียนรู้

ตัวอย่าง : การวิเคราะห์เป้าหมายการเรียนรู้ในการออกแบบการจัดการเรียนรู้ กลุ่มสาระการเรียนรู้คณิตศาสตร์ระดับประถมศึกษาปีที่ 3


มาตรฐาน ค 1.1 เข้าใจถึงความหลากหลายของการแสดงจำนวนและการใช้จำนวนในชีวิตจริง

ตัวชี้ี้วัดที่ี

  1. เขียนและอ่านตัวเลขฮินดูอารบิก ตัวเลขไทย และตัวหนังสือแสดงปริมาณของสิ่งของหรือจำนวนนับ
ที่ไม่เกินหนึ่งแสนและศูนย์
  2. เปรียบเทียบและเรียงลำดับจำนวนนับไม่เกินหนึ่งแสนและศูนย์



มาตรฐาน การเรียนรู้

/ ตัวชี้ีวัด

เป้าหมายการเรียนรู้

แก่นความรู้

ตามตัวชี้ีวัด
สมรรถนะสำคัญ

ของผู้เรียน
คุณลักษณะ

อันพึงประสงค์

1. เขียนและอ่านตัวเลข

ฮินดูอารบิก ตัวเลขไทย

และตัวหนังสือแสดง

ปริมาณของสิ่งของหรือ

จำนวนนับที่ไม่เกินหนึ่งแสน

และศูนย์


จำนวนเป็นสัญลักษณ์ที่

ใช้ในการแสดงปริมาณ

ของสิ่งของ สามารถสื่อ

ความหมายในรูปของตัวเลข

ฮินดูอารบิก ตัวเลขไทย

และตัวหนังสือ


*
ความสามารถในการแก้ปัญหา











*
ใฝ่เรียนรู้










2. เปรียบเทียบและเรียง

ลำดับจำนวนนับไม่เกิน

หนึ่งแสนและศูนย์


จำนวนมีค่ามากหรือน้อย

แตกต่างกันตามปริมาณ

ของสิ่งของที่แสดง


*
ความสามารถในการแก้ปัญหา






*
ใฝ่เรียนรู้





เป้าหมายของการจัดการเีรียนรู้

 
  ความคิดรวบยอด: จำนวนเป็นสัญลักษณ์ที่ีใ้ช้ในการแสดงปริมาณของสิ่งของ มีค่ามากหรือน้อย
แตกต่างกัน ตามปริมาณของสิ่งของที่แสดง สามารถสื่อความหมายในรูปของตัวเลขฮินดูอารบิก ตัวเลขไทย
และตัวหนังสือ
 
  สมรรถนะสำคัญของผู้เรียน: ความสามารถในการแก้ปัญหา
 
  คุณลักษณะอันพึงประสงค์: ใฝ่เรียนรู้




เมื่อผู้ออกแบบการจัดการเรียนรู้ รู้เป้าหมายของการจัดการเรียนรู้ที่ชัดเจน คำถามต่อไปที่ต้องคำนึงถึงคือ “จะรู้ได้อย่างไรว่าผู้เรียนบรรลุเป้าหมายของการจัดการเรียนรู้” ดังนั้นในขั้นตอนนี้ก็คือการวางแผนเกี่ยวกับการวัดและประเมินผลเพื่อตรวจสอบคุณภาพของผู้เรียนว่า

  1. ผู้เรียนมีความรู้ความสามารถตามเป้าหมายของการจัดการเรียนรู้หรือไม่ ในระดับใด


  2. ผู้เรียนเกิดสมรรถนะสำคัญของผู้เรียนและคุณลักษณะอันพึงประสงค์ตามเป้าหมายการจัดการเรียนรู้หรือไม่ ในระดับใด


  3. มีผลงานหรือชิ้นงานอะไรที่แสดงให้เห็นว่าผู้เรียนมีความรู้ความสามารถตามเป้าหมายของการจัดการเรียนรู้ และผู้เรียนต้องแสดงออกอย่างไร ที่แสดงให้เห็นว่าเกิดสมรรถนะสำคัญของผู้เรียนและคุณลักษณะอันพึงประสงค์


  4. ความรู้ความสามารถหรือพฤติกรรมของผู้เรียนที่ปรากฏนั้นเพียงพอหรือไม่
จาก 4 ประเด็นคำถามข้างต้นสามารถนำมาเขียนเป็นขั้นตอนในการออกแบบการวัดและประเมินผลได้ดังแผนภาพต่อไปนี้


สิ่งที่ต้องการวัดและประเมินผลในการจัดการเรียนรู้ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐานพุทธศักราช 2551 ต้องสอดคล้องกับเป้าหมายของการจัดการเรียนรู้ การกำหนดชิ้นงาน / ภาระงานในการประเมินต้องครอบคลุมสิ่งที่ต้องการประเมิน (เป้าหมายการจัดการเรียนรู้) และสะท้อนให้เห็นถึงการได้ใช้ความรู้ความสามารถของผู้เรียนในการสร้างชิ้นงาน / ภาระงาน ชิ้นงาน / ภาระงานที่กำหนดต้องมีความเหมาะสมกับวัยและก่อให้เกิดการพัฒนาศักยภาพในการเรียนรู้ของผู้เรียน การกำหนดเกณฑ์การประเมินต้องมีความถูกต้อง เหมาะสม มีความชัดเจนในการให้คะแนนที่แตกต่างกันของแต่ละระดับคุณภาพของชิ้นงาน / ภาระงาน



หลังจากที่ผู้ออกแบบการจัดการเรียนรู้มีเป้าหมายในการจัดการเรียนรู้ที่ชัดเจน และสามารถกำหนดวิธีการวัดและประเมินผลที่สามารถตรวจสอบคุณภาพของผู้เรียนว่าบรรลุเป้าหมายของการจัดการเรียนรู้แล้ว ขั้นตอนต่อไปคือ การออกแบบกิจกรรมการจัดการเรียนรู้ได้ “ทำอย่างไรผู้เรียนจะสามารถสร้างชิ้นงาน / ภาระงาน เกิดสมรรถนะสำคัญของผู้เรียน และคุณลักษณะอันพึงประสงค์ตามเป้าหมายของการจัดการเรียนรู้” ที่กำหนด โดยการจัดการเรียนรู้ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 เน้นการจัดการเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ ต้องอาศัยกระบวนการเรียนรู้ที่หลากหลายในการนำพาตนเองไปสู่เป้าหมายของการเรียน ดังนั้น การออกแบบกิจกรรมการเรียนรู้จึงต้องมีการวางแผนอย่างรอบคอบเพื่อให้ผู้เรียนได้อาศัยกระบวนการเรียนรู้ที่ตนเองถนัด ซึ่งแต่ละคนมีความแตกต่างกันในการเรียนรู้ ในขณะเดียวกันครูต้องสอดแทรกกิจกรรมที่จะทำให้ผู้เรียนเกิดสมรรถนะสำคัญของผู้เรียน และคุณลักษณะอันพึงประสงค์ตามเป้าหมายของการจัดการเรียนรู้ที่กำหนด

จากที่กล่าวมาทั้งหมดข้างต้นสามารถเขียนเป็นแผนภาพสรุปขั้นตอนการออกแบบการจัดการเรียนรู้เพื่อให้ผู้เรียนบรรลุเป้าหมายการจัดการเรียนรู้ดังนี้


ความคิดรวบยอด เป็นความรู้ที่ได้จากการหลอมรวมแก่นความรู้ของแต่ละตัวชี้วัดที่นำมาใช้ในการจัดการเรียนรู้


โดย...... จรูญศรี แจบไธสง
ที่มาข้อมูล : กระทรวงศึกษาธิการ สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน วารสารวิชาการ ปีที่ 13 ฉบับที่ 3 กรกฎาคม - กันยายน 2553.
จำนวนคนอ่าน 52473 คน
   
 

© 2000 - 2014 www.myfirstbrain.com All Rights Reserved