ข่าวแวดวงครู
เปิดสอบครู
ห้องพักครู
แผนการสอน
บันทึกคุณครู
Tip & tricks
สหกรณ์เพื่อนครู
กฎหมายในวงการศึกษา
เปิดสอบราชการทั่วไป
 

 
หน้าแรก | มุมคุณครู | ห้องพักครู
   

เทคโนโลยีการสอน ด้วยสื่อคอมพิวเตอร์ช่วยสอน
   

ทุกวันนี้ความเจริญก้าวหน้าทางวิทยาการด้านต่างๆ ของโลกยุคโลกาภิวัตน์มีผลต่อการเปลี่ยนแปลงทางการศึกษา ศาสนา สังคม และเศรษฐกิจของประเทศ ทำให้วิถีชีวิตของคนในสังคมเปลี่ยนแปลงไป จะเห็นได้จากการนำเอาเทคโนโลยีใหม่ๆ ที่ทันสมัยเข้ามาประยุกต์ใช้ เพื่อให้เกิดการพัฒนางานด้านต่างๆ ตลอดจนพัฒนาด้านคอมพิวเตอร์ ให้เข้ามามีบทบาทในการจัดการเรียนการสอนให้เกิดประสิทธิภาพสูงสุด รวมทั้งนำมาใช้เป็นเครื่องมือในการสร้างสื่อการเรียนการสอนรูปแบบใหม่แทนที่เอกสารและหนังสือ ซึ่งเราเรียกว่า สื่อคอมพิวเตอร์ช่วยสอน หรือ CAI (Computer Assisted Instruction) โดยนายบูรณะ สมชัย ได้สรุปเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ช่วยสอนไว้ว่า

"ในปัจจุบันมีการนำคอมพิวเตอร์มาใช้ให้เป็นประโยชน์ต่อการเรียนการสอนในลักษณะเป็นโปรแกรมสำเร็จรูป หรือที่เรียกว่า คอมพิวเตอร์ช่วยสอน (Computer Assisted Instruction : CAI) ที่ถือว่าเป็นสื่อการสอนที่เหมาะสมกับสภาพการเรียนการสอน ที่ยึดผู้เรียนเป็นศูนย์กลาง หรือผู้เรียนเป็นสำคัญ โดยผู้เรียนสามารถเรียนไปตามความสามารถของตนเองตามอัตราการเรียนรู้ โดยไม่ต้องรอหรือเร่งให้ไปพร้อมๆ กันกับเพื่อนในห้องเรียน และผู้เรียนสามารถเรียนได้โดยไม่ต้องมีครูรวมทั้งสามารถ ทบทวนบทเรียนได้เองตลอดเวลา ตลอดจนช่วยลดปัญหาการเรียนการสอนได้ ซึ่งในห้องเรียนมักจะพบปัญหาเกี่ยวกับผู้เรียนที่มีพื้นฐานความรู้เท่ากัน แต่มีความเข้าใจในบทเรียนไม่พร้อมกัน ผู้เรียนที่มีความรู้มากกว่า จะเข้าใจในบทเรียนได้เร็ว แต่ต้องรอเพื่อนๆ ที่ยังเรียนไม่เข้าใจก็จะทำให้เกิดความเบื่อหน่ายหรือขาดความสนใจ ดังนั้น บทเรียนคอมพิวเตอร์ช่วยสอนจะเข้ามาช่วยแก้ปัญหาความแตกต่างระหว่างบุคคลได้ดี และเปิดโอกาสให้ผู้เรียนได้เรียนตามเวลาที่สะดวก ตามความสนใจของผู้เรียนและที่สำคัญที่สุด คือ บทเรียนคอมพิวเตอร์ช่วยสอน มีการประเมินผลในตัวเอง เพื่อให้ผู้เรียนเห็นผลสำเร็จ เห็นความเจริญก้าวหน้าของตนในการเรียนรู้ในแต่ละตอน แต่ละหน่วยการเรียน นอกจากนี้ บทเรียนโปรแกรมคอมพิวเตอร์ช่วยสอนยังสามารถช่วยแก้ปัญหาการขาดแคลนผู้สอนได้ด้วย เพราะสามารถใช้สอนแทนครูและสอนผู้เรียนได้จำนวนมากๆ ในเวลาเดียวกัน"

ประโยชน์ของบทเรียนคอมพิวเตอร์ช่วยสอน

  • ผู้เรียนได้เรียนตามความสามารถของตนเอ และสามารถเรียนตามลำพังด้วยตนเองได้


  • ด้านภาพ เสียง และสีสัน เป็นสิ่งที่ดึงดูดความสนใจของผู้เรียนให้สนใจในบทเรียน


  • เป็นการเสริมแรงแก่ผู้เรียนได้รวดเร็วในระหว่างที่เรียน ทำให้ผู้เรียนเกิดความตื่นเต้น ไม่เบื่อหน่วยและเมื่อทำผิดพลาดก็สามารถแก้ไขได้ทันที


  • ผู้เรียนได้เรียนตามลำดับขั้นตอนจากง่ายไปหายาก หรือเลือกเรียนในหัวข้อที่สนใจก่อนได้


  • ผู้เรียนสารมารถที่จะทบทวนเนื้อหาหรือบทเรียนที่เคยเรียนไปแล้วได้ซ้ำอีกตามความต้องการ


  • ผู้สอนใช้เวลาในการสอนน้อยลง และมีเวลาในการเตรียมบทเรียนอื่นๆ ได้มากขึ้น


  • ผู้สอนมีเวลาในการสร้างสรรค์และพัฒนานวัตกรรมใหม่ๆ


  • ช่วยแก้ปัญหาการขาดแคลนบุคลากร


  • ช่วยฝึกให้ผู้เรียนคิดอย่างมีเหตุผลเพราะต้องแก้ปัญหาตลอดเวลา
ข้อจำกัดของคอมพิวเตอร์ช่วยสอน

  • การออกแบบโปรแกรมเป็นงานที่ใช้เวลาและความสามารถ ผู้สอนรู้เนื้อหา แต่ไม่สามารถสร้างโปรแกรม CAI ได้ด้วยตนเอง การพึ่งพาโปรแกรมยังต้องพบอุปสรรคและข้อจำกัด


  • บทเรียนคอมพิวเตอร์ช่วยสอนไม่ส่งเสริมพัฒนาการทางสังคม เพราะผู้เรียนจะใช้เวลาและทักษะของการโต้ตอบกับเครื่องคอมพิวเตอร์มากกว่า ผู้สอนหรือเพื่อนร่วมชั้นเรียนด้วยกัน


  • ผู้เรียนบางประเภท โดยเฉพาะในกลุ่มผู้ใหญ่ชอบที่จะเรียนตามลำดับขั้นหรือเป็นไปตามขั้นตอนของโปรแกรม ซึ่งโปรแกรมคอมพิวเตอร์ช่วยสอน ส่วนมากจะมีหลักการในการออกแบบให้เรียนเป็นขั้นตอน ซึ่งเป็นการบังคับแบบแผนของการเรียนกับผู้เรียน


  • โปรแกรมที่ออกแบบมาใช้เพื่อ CAI ส่วนมากไม่ส่งเสริมความคิดสร้างสรรค์ น้อยมากที่จะมี Programmer ที่สามารถให้บทเรียน CAI ส่งเสริมความคิดสร้างสรรค์ ส่วนมากจะถูกจำกัดความคิดให้อยู่ในกรอบที่ผู้สร้าง Programmer ได้ทำไส้


  • ความรู้ทางด้านคอมพิวเตอร์ของบุคลากรทางด้านการศึกษาตลอดจน Programmer ที่จะสร้างงาน CAI ยังขาดแคลน การพัฒนาโปรแกรมต่างๆ มุ่งไปสู่ธุรกิจมากกว่าการศึกษา จะสังเกตได้จากตลาดที่วางขาย Software จะมี CAI น้อย เมื่อเปรียบเทียบกับ Software ทางด้านธุรกิจ


  • ปัญหาทางเทคนิคของเครื่องคอมพิวเตอร์และอุปกรณ์ประกอบการเรียน CAI คุณภาพของสินค้าที่ผลิตออกมาจากแหล่งต่างๆ มีคุณภาพที่ไม่เท่าเทียมกัน และความรู้ของผู้ใช้ยังไม่ทันกับความเปลี่ยนแปลง กลไกการตลาดทำให้ผู้ใช้ได้สินค้าที่ด้อยคุณภาพ ทั้งที่จ่ายไปในราคาคุณภาพ นอกจากนี้ Program ที่ออกวางขายและอุปกรณ์ประกอบเครื่องคอมพิวเตอร์ยังมีอยู่หลายมาตรฐาน หลายรูปแบบ ซึ่งบางครั้งไม่สามารถใช้กับเครื่องคอมพิวเตอร์ที่มีอยู่ใน ทำให้ขาดความชัดเจนในการพัฒนาโปรแกรม ที่จะใช้กับเครื่องคอมพิวเตอร์


  • ผู้เรียนและผู้สอนบางกลุ่มคาดหวังว่าคอมพิวเตอร์ช่วยสอนจะให้ประสิทธิภาพการสอนสูง โดยคาดหวังไว้มาก จากเครื่องคอมพิวเตอร์ที่ลงทุนไป แต่ผลกลับคืนที่ได้รับอาจน้อยกว่าที่คาดหวัง และธรรมชาติของการนำ CAI มาใช้จะประกอบไปด้วย ปัจจัยอื่นๆ ในการลงทุนร่วมด้วยอีกมาก ถ้าคิดคำนวณการลงทุนขั้นต้น ก็จะทำให้สัดส่วนของการลงทุนกับผลที่ได้รับไม่เป็นที่พอใจของผู้ที่ต้องจ่ายเงินทุนกับการใช้ CAI
ลักษณะของบทเรียนคอมพิวเตอร์ช่วยสอน

คอมพิวเตอร์ช่วยสอนจะมีลักษณะการนำเสนอเป็นเรื่องๆ ที่เรียกว่าเฟรมหรือกรอบ เรียงลำดับไปเรื่อยๆ เพื่อให้ผู้เรียนสามารถศึกษาด้วยตนเองและมีปุ่มควบคุมหรือรายการควบคุมการทำงานเพื่อให้ผู้เรียนสามารถโต้ตอบกับคอมพิวเตอร์ได้ เช่น ส่วยที่เป็นบททบทวน แบบฝึกปฏิบัติ หรือแบบทดสอบ สำหรับการตอบสนอง ต่อการตอบคำถามควรมีเสียงหรือคำบรรยายภาพกราฟิก เพื่อสร้างแรงจูงใจ ในกรณีที่ผู้เรียนตอบคำถามผิดไม่ควรข้ามเนื้อหา โดยไม่ชี้แนะแนวทางที่ถูกต้อง ในการจัดทำบทเรียนคอมพิวเตอร์ช่วยสอนนั้น เราจะต้องคำนึงถึงขั้นตอน และส่วนประกอบในการจัดทำสื่อ กระบวนการจัดทำที่ถูกต้องเหมาะสม โดยศึกษาให้เข้าใจว่าขั้นตอนการดำเนินงานอย่างไรบ้าง ซึ่งพอสรุปได้ดังนี้

  • บทนำเรื่อง (Title)

  • คำชี้แจงบทเรียน (Instruction)

  • วัตถุประสงค์ของบทเรียน (Objective)

  • รายการเมนูหลัก (Main Menu)

  • แบบทดสอบก่อนเรียน (Pre-test)

  • เนื้อหาบทเรียน (Information)

  • แบบทดสอบหลังเรียน (Post-Test)

  • บทสรุปและการนำไปใช้งาน (Summary Application)
บทเรียนคอมพิวเตอร์ช่วยสอนเป็นสื่อทางการศึกษาที่มีประโยชน์ในการใช้ประกอบการสอนวิชาอื่นๆ ได้เป็นอย่างดี รวมทั้งยังช่วยทำให้ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนดีขึ้น ด้วยเหตุนี้จึงควรมีการนำบทเรียนคอมพิวเตอร์ช่วยสอน เข้ามาในการจัดการเรียนการสอนให้เหมาะสมกับผู้เรียนให้มากที่สุด โดยคำนึงถึงประโยชน์ของผู้เรียนเป็นสำคัญ ซึ่งนับได้ว่าเป็นประโยชน์ต่อกระบวนการเรียนการสอนในปัจจุบัน ได้เป็นอย่างดี

สิ่งสำคัญอีกประการหนึ่งคือ การเลือกสื่อและวิธีการนำเสนอสื่ออย่างเหมาะสม จะเป็นการกระตุ้นความสนใจของผู้เรียนได้เป็นอย่างดี รวมทั้งสามารถถ่ายทอดความรู้ต่างๆ ได้อย่างมีประสิทธิภาพ

สำหรับสื่อบทเรียนคอมพิวเตอร์ช่วยสอน (CAI) นี้ สำนักเทคโนโลยีเพื่อการเรียนการสอน สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน ได้ผลิตสื่อคอมพิวเตอร์ช่วยสอน โดยจัดสรรเงินไปให้สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาจัดทำเนื้อหา และจัดทำ Storyboard ใน 8 กลุ่มวาระการเรียนรู้ ตามหลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐาน ตั้งแต่ระดับปฐมวัยจนถึงระดับประถมศึกษา และมัธยมศึกษา ประมาณ 51 เรื่อง ดังนี้

กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย

  • ช่วงชั้นที่ 1 จำนวน 4 เรื่อง

    • มาตราตัวสะกดในภาษาไทย, มาตราตัวสะกด, มาตราตัวสะกด, มาตราตัวสะกด

  • ช่วงชั้นที่ 2 จำนวน 7 เรื่อง ประกอบด้วย

    • กาพย์ กลอน สอนอ่าน, ลักษณะคำไทย, การอ่านและการเขียนสะกดคำยาก, คำสุภาพและราชาศัพท์, วรรณคดีและกรรณกรรม, การอ่านสะกดคำ 9 มาตรา, คำศัพท์ชวนรู้
กลุ่มสาระการเรียนรู้คณิตศาสตร์

  • ปฐมวัย จำนวน 1 เรื่อง ประกอบด้วย

    • การเตรียมความพร้อมทางเรขาคณิต

  • ช่วงชั้นที่ 1 จำนวน 3 เรื่อง ประกอบด้วย

    • จำนวนและการดำเนินการ, การคูณ, แบบฝึกสมองประลองความเก่งด้านการคูณ

  • ช่วงชั้นที่ 2 จำนวน 6 เรื่อง ประกอบด้วย

    • สถิติและความน่าจะเป็น, เศษส่วน, เศษส่วน, การวัด, เรขาคณิต, การบวก การลบ การคูณ และการหาร


  • ช่วงชั้นที่ 3 จำนวน 1 เรื่อง ประกอบด้วย

    • พีระมิดและส่วนประกอบต่างๆ ของพีระมิด
กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์

  • ช่วงชั้นที่ 2 จำนวน 4 เรื่อง ประกอบด้วย

    • ระบบอวัยะภายในมนุษย์, ความลับของน้ำ, การดำรงชีวิตของพืช, สารและสมบัติของสาร


  • ช่วงชั้นที่ 3 จำนวน 4 เรื่อง ประกอบด้วย

    • ระบบนิเวศ, กัมมันตรังสี, กระบวนการแพร่และออสโมซีส, เซลล์


  • ช่วงชั้นที่ 4 จำนวน 4 เรื่อง ประกอบด้วย

    • พันธะเคมี, แสงอาทิตย์และพลังงาน, เคมีพื้นฐาน, โครงสร้างอะตอม
กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม

  • ช่วงชั้นที่ 1 จำนวน 1 เรื่อง ประกอบด้วย

    • วันสำคัญทางพุทธศาสนา


  • ช่วงชั้นที่ 2 จำนวน 2 เรื่อง ประกอบด้วย

    • ประเพณี ศิลปวัฒนธรรมและโบราณสถาน จ.สุรินทร์, มารยาทไทย


  • ช่วงชั้นที่ 3 จำนวน 2 เรื่อง ประกอบด้วย

    • พระบรมราชจักรีวงศ์, เศรษฐกิจพอเพียง
กลุ่มสาระการเรียนรู้สุขศึกษาและพลศึกษา

  • ช่วงชั้นที่ 1 จำนวน 1 เรื่อง ประกอบด้วย

    • อวัยวะภายนอก


  • ช่วงชั้นที่ 2 จำนวน 1 เรื่อง ประกอบด้วย

    • อวัยวะภายใน


  • ช่วงชั้นที่ 4 จำนวน 1 เรื่อง ประกอบด้วย

    • การคุมกำเนิด
กลุ่มสาระการเรียนรู้ศิลปะ

  • ช่วงชั้นที่ 2 จำนวน 1 เรื่อง ประกอบด้วย

    • พับกระดาษพาเพลิน


  • ช่วงชั้นที่ 3 จำนวน 3 เรื่อง ประกอบด้วย

    • การใช้โปรแกรม Microsoft Excel, E-mail จดหมายข้ามโลก, เทคโนโลยีสาระสนเทศ

  • ช่วงชั้นที่ 4 จำนวน 2 เรื่อง ประกอบด้วย
    • ไม้ดอกไม้ประดับ, เรียนรู้อย่างสนุกกับศิลปะการเพ้นท์
กิจกรรมพัฒนาผู้เรียน

  • ช่วงชั้นที่ 2 จำนวน 1 เรื่อง ประกอบด้วย

    • ลูกเสือสามัญ
รวมทุกกลุ่มสาระการเรียนรู้

  • ช่วงชั้นที่ 1-4 จำนวน 1 เรื่อง ประกอบด้วย

    • Skoolthai.net
สื่อบทเรียนคอมพิวเตอร์ช่วยสอนที่กล่าวมาแล้วข้างต้น สำนักเทคโนโลยีเพื่อการเรียนการสอน สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ ได้สำเนาแจกให้สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาทั่วประเทศแล้ว

โดย โดย สุทิน ทองไสว
ที่มาข้อมูล : วารสารวิชาการ ปีที่ 12 ฉบับที่ 1 มกราคม - มีนาคม 2552
จำนวนคนอ่าน 10878 คน
   
 

© 2000 - 2014 www.myfirstbrain.com All Rights Reserved