ข่าวแวดวงครู
เปิดสอบครู
ห้องพักครู
แผนการสอน
บันทึกคุณครู
Tip & tricks
สหกรณ์เพื่อนครู
กฎหมายในวงการศึกษา
เปิดสอบราชการทั่วไป
 

 
หน้าแรก | มุมคุณครู | ห้องพักครู
   

ทฤษฎีใหม่กับการศึกษา
   
ทฤษฎีใหม่ : เป็นพระราชดำริของ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ที่ได้พระราชทานเพื่อช่วยเหลือเกษตรกรรายย่อยที่ประสบความยากลำบากในการดำรงชีวิต ให้สามารถประกอบอาชีพได้อย่างได้ผลพอเพียงที่จะเลี้ยงตัวเองได้ในระดับประหยัดเป็นอย่างน้อย

ทฤษฎีใหม่ ประกอบด้วยหลักและแนวทางในการบริหารจัดการที่ดินและนำเพื่อเกษตรกรให้เกิดประโยชน์สูงสุด โดยดำเนินการเป็น 3 ขั้นตอน คือ

ทฤษฎีดังกล่าว เป็นทฤษฎีที่ยึดหลักการพึ่งตนเองอย่างมีอิสรภาพ มีการวางแผนอย่างเป็นระบบ เป็นขั้นตอน ตั้งแต่การพัฒนาในระดับเพื่ออยู่รอด ไปจนถึงระดับพัฒนาคุณภาพชีวิต มีการใช้การคำนวณในระดับหลักวิชา และมีการเน้นถึงความสามัคคีการร่วมมือร่วมใจช่วยเหลือกัน รวมทั้งการมีส่วนร่วมของชุมชนและสังคม

ทฤษฎีใหม่ : การวิเคราะห์แนวคิด

การประยุกต์ใช้แนวความคิดของทฤษฎีใหม่ในการจัดการศึกษา

แนวคิดเหล่านี้ควรเป็นแนวคิดหลักในการพัฒนาพลเมืองของประเทศให้มีการดำรงชีวิตที่อยู่รอด อยู่ดีมีคุณภาพชีวิตและสังคมที่ดีขึ้น ดังนั้น ผู้ที่เกี่ยวข้องกับการศึกษาไทยจึงได้หันมาทบทวนและพิจารณาใช้แนวคิดนี้ในการจัดการศึกษาและพัฒนาการศึกษาของประเทศให้เกิดประโยชน์สูงสุดต่อไป ซึ่งประเด็นที่สามารถนำไปใช้ได้ดีมีหลายประเด็นด้วยกัน และที่สำคัญๆ ดังนี้



1. การประยุกต์ใช้ในด้านจุดมุ่งหมายของการศึกษา กระบวนการพึ่งตนเองอันเป็นแนวคิดที่ประยุกต์จากทฤษฎีใหม่ ดังกล่าวข้างต้น จะสามารถช่วยส่งเสริมคุณสมบัติที่พึงประสงค์จำนวนมากได้ ได้แก่ การรู้จักพึ่งตนเอง การดำรงชีวิตอย่างมีอิสรภาพ ความสามารถในการบริหารจัดการ ความสามารถในการทำงานและการแก้ปัญหา ความสามารถในการแสวงหาและศึกษาข้อมูล ข้อความรู้ และนำไปใช้ในการปฏิบัติงาน ความสามารถในการนำทฤษฎีไปประยุกต์ใช้ ความสามารถในการพัฒนาตนเอง และความสามารถในการทำงานร่วมกันเป็นกลุ่ม มีความสามัคคีและขยันอดทน ไม่ท้อถอย

ซึ่งเมื่อพิจารณาหลักสูตรประถมศึกษา พ.ศ.2521 (ฉบับปรับปรุง พ.ศ.2533) แล้วพบว่า คุณสมบัติต่างๆ ที่กล่าวมา มีปรากฏอยู่ในจุดมุ่งหมายหลักและจุดประสงค์ต่างๆ ของหลักสูตร แต่กระจายไปตามกลุ่มประสบการณ์ ซึ่งในแผนภาพที่1 จะช่วยให้เห็นว่า การจัดในลักษณะนี้อาจไม่เกิดพลังพอที่จะทำให้ผู้เรียนบรรลุเป้าหมาย เพราะการพัฒนาอยู่ในลักษณะไม่ต่อเนื่องและไม่สมบูรณ์เป็นระบบ หากปรับระบบให้มีการพึ่งตนเองเพื่อให้เกิดการพัฒนาเป็นจุดหมายหลักของหลักสูตร และปรับให้หน่วยการเรียนรู้ทั้งหลายของหลักสูตรยึดจุดหมายหลักหรือกระบวนการดังกล่าวเป็นแกนตลอดหลักสูตร (Across the Curriculum) ดังแสดงในแผนภาพที่ 2 โอกาสที่ผู้เรียนจะบรรลุจุดหมายหลักดังกล่าวจะเป็นไปได้มาก

2. การประยุกต์ใช้ในด้านการพัฒนาและการใช้หลักสูตร ทฤษฎีใหม่เป็นทฤษฎีที่ช่วยให้เกษตรกรสามารถที่จะประกอบอาชีพเกษตรกรรมให้เกิดผลพอเพียงที่จะเลี้ยงตนเอง ให้ดำรงชีวิตอยู่ในสังคมได้อย่างเหมาะสมกับอัตภาพ การศึกษาจึงน่าจะทำหน้าที่ในด้านพัฒนาสติปัญญาของบุคคลให้สามารถพึ่งตนเองในการดำรงชีวิตประจำวัน และแก้ปัญหาต่างๆ ในชีวิตประจำวันได้

ดังนั้น หลักสูตรจึงควรที่จะประกอบไปด้วยสาระที่เกี่ยวข้องกับกิจกรรมต่างๆ ในชีวิตประจำวันและปัญหาในการดำรงชีวิต โดยบูรณาการความรู้ ทักษะและเจตคติที่จะเป็นประโยชน์ต่อการดำเนินชีวิตการจัดสาระของหลักสูตรให้เหมาะสมกับท้องถิ่นจึงเป็นเรื่องที่สำคัญ เช่น เด็กที่อยู่ภาคกลางมีการทำนามาก ควรเรียนรู้เกี่ยวกับเรื่องข้าวและการทำนาให้มาก เพื่อให้เรียนรู้ถึงสภาพปัญหา และการแก้ไขปัญหา ดังนั้นหลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐานจึงเป็นหลักสูตรท้องถิ่นที่ยึดกิจกรรมดำรงชีวิต การแก้ปัญหาและพัฒนาตนเองในการดำรงชีวิตเป็นแกน อันจะทำให้การศึกษาเป็นเครื่องมือในการพัฒนาชีวิตได้จริง

หลักสูตรในอดีตเคยเป็นหลักสูตรรายวิชา ผู้เรียนไม่สามารถนำสิ่งที่เรียนรู้มาใช้ในการดำเนินชีวิตประจำวันได้ ต่อมาหลักสูตรประถมศึกษา พ.ศ.2521 (ฉบับปรับปรุง พ.ศ.2533) ได้ปรับเนื้อหาสาระที่เกี่ยวกับการดำรงชีวิตประจำวัน และบูรณาการความรู้ ทักษะ และเจตคติที่ต้องการเข้าไป โดยเปิดโอกาสให้ท้องถิ่นสามารถปรับสาระให้เหมาะกับท้องถิ่นของตน นับว่าหลักสูตรปัจจุบัน ส่งเสริมการเรียนรู้ในเรื่องที่จำเป็นต่อการดำรงชีวิตมากขึ้น หากมีการปรับสภาวะหลักสูตร โดยบรรจุกระบวนการพึ่งตนเองเพื่อการพัฒนาเข้าไปในทุกหน่วยการเรียนรู้ตลอดหลักสูตร ดังแสดงในแผนภาพที่ 3 ก็จะส่งผลให้ผู้เรียนเกิดการพัฒนาคุณสมบัติที่พึงประสงค์อย่างมั่นคง

3. การประยุกต์ใช้ในด้านการจัดการเรียนการสอน ทฤษฎีใหม่ ได้กำหนดการดำเนินโครงการเป็น 3 ขั้นตอนด้วยกันขั้นที่ 1 เป็นการจัดการเรื่องดินน้ำ

4. การประยุกต์ใช้ในด้านการวัดและประเมินผลการศึกษา การจัดหลักสูตรการเรียนการสอนดังกล่าวข้างต้น แม้มีผู้เห็นด้วยและพยายามพัฒนาปรับเปลี่ยนให้เหมาะสมมากขึ้นเพียงใด แต่หากระบบการวัดผลประเมินผลการศึกษาไม่สามารถปรับปรุงให้สอดคล้องกันแล้ว ก็จะเป็นอุปสรรคทำให้การพัฒนาไม่สำเร็จ หากการวัดผลและประเมินผลถูกจำกัดอยู่ที่การวัดความรู้ ความจำ การให้ครูเปลี่ยนพฤติกรรมการสอน จากให้ความรู้มาเป็นให้ผู้เรียนได้เรียนรู้กระบวนการต่างๆ ที่จำเป็น คงเป็นไปได้ยาก หากแนวการสอนและจุดมุ่งหมายของหลักสูตรมุ่งเน้นที่จะพัฒนาความคิด ความเข้าใจ การเรียนรู้ทักษะกระบวนการต่างๆ ที่จำเป็น เช่น การพึ่งตนเอง การพัฒนาตนเอง การใฝ่รู้ การบริหารจัดการ การทำงานเป็นหมู่คณะ ฯลฯ ในการวัดผลประเมินผลการเรียนการสอน ก็จำเป็นที่จะต้องมีเกณฑ์และเครื่องมือที่จะใช้วัดและประเมินผลที่เหมาะสมกับสิ่งที่จะวัดด้วย

เรื่องนี้จึงเป็นเรื่องใหญ่อีกเรื่องหนึ่งที่วงการการศึกษาจะต้องให้ความสนใจและพยายามพัฒนาให้ทันต่อความต้องการและความเปลี่ยนแปลง

5. การประยุกต์ใช้ในด้านการบริหารจัดการเกี่ยวกับการศึกษา ในการดำเนินการตามทฤษฎีใหม่นั้น ปัญหาใหญ่ข้อหนึ่ง ซึ่งพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงเล็งเห็นก็คือ การลงทุนที่ค่อนข้างสูงในปัจจัยต่างๆ ที่จำเป็น เช่น การขุดสระน้ำ การตั้งโรงสี การทำชลประทาน เป็นต้น ซึ่งพระองค์ทรงเห็นว่าเกษตรกรควรจะได้รับความช่วยเหลือจากภายนอก คือ จากทางรัฐบาล มูลนิธิ บริษัท ห้างร้านเอกชนอื่นๆ ในทางการศึกษาก็ควรเป็นเช่นเดียวกัน สถาบันของรัฐและเอกชนต่างๆ ควรพิจารณาให้ความช่วยเหลือและลงทุนในกิจกรรมต่างๆ ควรพิจารณาให้ความช่วยเหลือและลงทุนในกิจกรรมต่างๆ ทางการศึกษาที่จะเป็นประโยชน์ต่อปวงชน ทั้งนี้ ควรยึดหลักตามพระราชดำริ อันประจักษ์ชัดแล้วว่า ได้อำนวยประโยชน์อย่างมากแก่พสกนิกรโดยส่วนรวมซึ่งได้ "การลงทุนเพื่อให้มีผลผลิตมากขึ้น ข้อหนึ่ง การลงทุนเพื่อไม่ต้องเสียเงินอีกข้อหนึ่ง เป็นสิ่งที่คุ้ม" (พระราชดำรัส พระราชทาน เมื่อวันที่ 4 ธันวาคม 2540)

นอกจากพระราชดำรัสเกี่ยวกับการลงทุน ดังกล่าว ยังช่วยชี้จุดสำคัญที่การศึกษาควรจะพัฒนาได้อย่างชัดเจน

    ในทางการเกษตร หากขาดน้ำ ทำการเกษตรไม่ได้

      แม้จะมีพื้นที่ มีเมล็ดพันธุ์ มีแรงงาน ก็ปลูกพืชผลไม่ได้

    ในทางการศึกษา หากขาดครู การเรียนรู้อาจไม่เกิดขึ้น

      แม้จะมีหนังสือ สื่ออุปกรณ์ และบุคลากรอื่นๆ

    ในทางเกษตรกรรม แม้มีน้ำ แต่ไม่เพียงพอ

      การทำเกษตรกรรมก็ไม่งอกงาม ไม่สมบูรณ์ และให้ผลน้อย

    ในทางการศึกษา แม้มีครู แต่ครูขาดคุณภาพ

      การพัฒนาเด็กและเยาวชนของชาติ ก็ให้ผลน้อย ไม่สมบูรณ์เช่นกัน

    ทฤษฎีใหม่จะได้ผล รัฐจะต้องช่วยเหลือ โดยการลงทุนขุดสระ ทำอ่างน้ำใหญ่ อ่างนำเล็ก เพื่อไปสู่ตุ่มของเกษตรกร เป็นรายบ้าน เพราะน้ำเป็นปัจจัยสำคัญ ในการเพิ่มพูนผลผลิต ฉันใด

    การศึกษาจะได้ผล รัฐจำเป็นต้องลงทุนในการพัฒนาครูให้มีคุณภาพ เพื่อช่วยให้ครูสามารถพัฒนาเด็กและเยาวชนของชาติอย่างได้ผลสมบูรณ์ เพราะครูเป็นปัจจัยสำคัญในการเพิ่มคุณภาพการศึกษา ฉันนั้น
ในอดีตที่ผ่านมา แม้ว่ารัฐจะพยายามให้ความช่วยเหลือในการพัฒนาครู แต่ความช่วยเหลือดังกล่าวยังน้อยมาก เมื่อเทียบกับความต้องการและความเพียงพอที่จะช่วยให้ครูเกิดการพัฒนาคุณภาพอย่างแท้จริง หรือยั่งยืน


ที่มาข้อมูล : รองศาสตราจารย์ กร. ทัศนา แขมมณี ภาควิชาประถมศึกษา คณะคุศาสตร์ จุฬาลงณ์มหาวิทยาลัย และภาคสมาชิก สำนักธรรมศาสตร์และการเมือง ราชบัณฑิตยสถาน
จำนวนคนอ่าน 7780 คน
   
 

© 2000 - 2014 www.myfirstbrain.com All Rights Reserved