ข่าวแวดวงครู
เปิดสอบครู
ห้องพักครู
แผนการสอน
บันทึกคุณครู
Tip & tricks
สหกรณ์เพื่อนครู
กฎหมายในวงการศึกษา
 

 
หน้าแรก | มุมคุณครู | กฎหมายและพระราชบัญญัติ
   

แผนการศึกษาแห่งชาติ (พ.ศ.2545 - 2549) : ฉบับสรุป
   
แผนการศึกษาแห่งชาติ
(พ.ศ.2545 - 2549) : ฉบับสรุป
...............................................


สภาพสังคมไทยในปัจจุบัน

สังคมไทยมีการพัฒนาไปอย่างรวดเร็วในทุกๆ ด้าน ในช่วงห้าทศวรรษที่ผ่านมา เรายังขาดภาวะสมดุล ยังมีปัญหาสำคัญที่จะต้องดูแลแก้ไข บางเรื่องก็อยู่ในขั้นวิกฤต อันมีเหตุทั้งที่เกิดจากสภาพภายในสังคมเราเอง และจากการคล้อยตามกระแสการภิวัตน์ของโลก ทั้งที่ประเด็นปัญหาใหญ่ๆ ที่ควรมีการทบทวน เพื่อให้เกิดตระหนักรู้ร่วมกัน มีภาวการณ์โดยย่อ ดังนี้

ระเบียบใหม่ของโลกทั้งในระดับภูมิภาคและระดับนานาชาติที่มาพร้อมระดับโลกาภิวัฒน์ ได้สร้างความรุนแรงในการแข่งขันขึ้น มีความจำเป็นที่จะต้องเสริมสร้างฐานความรู้ที่เข้มแข็งให้กับประเทศ เพื่อความสามารถในการปรับตัว รู้เท่าทันไม่ต้องตกอยู่ในฐานะผู้เสียเปรียบ

ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมมีความเสื่อมโทรมอย่างรุนแรง นำไปสู่ความขัดแย้งในสังคมมากยิ่งขึ้น

คุณภาพการศึกษาของประชากรไทยโดยเฉลี่ยต่ำลง และมีมาตรฐานค่อนข้างต่ำลง และมีมาจรฐานค่อนข้างต่ำเมื่อเทียบกับอีกหลายประเทศในระดับเดียวกัน

การศึกษาขาดเอกภาพด้านนโยบาย สถานศึกษาขาดอิสระและความคล่องตัวในการบริหารจัดการ ขาดการมีส่วนร่วมจากภาคประชาชน ชุมชน สถาบันทางสังคม

สังคมตกอยู่ในกระแสบริโภคนิยม เห็นแก่ประโยชน์ส่วนตนมากกว่าส่วนรวม คนส่วนใหญ่ขาดความสามารถในการกลั่นกรองคัดสรรทางวัฒนธรรม

ภูมิปัญญาท้องถิ่น ภูมิปัญญาไทย ศิลปะไทยที่ทรงคุณค่าถูกละเลย

สถาบันศาสนาซึ่งเคยเป็นพลังสำคัญและเป็นแหล่งเรียนรู้ฝึกอบรมของกุลบุตรกุลธิดาของสาสนิกชน ได้รับการยอมรับในฐานะที่พึ่งทางใจน้อยลง การดำเนินกิจการทางศาสนายังคงเน้นพิธีกรรมมากกว่าการเน้นด้านหลักธรรม

ทิศทางใหม่

การพัฒนาสังคมไทยโดยให้ความสำคัญกับการพัฒนาเศรษฐกิจอย่างมุ่งไปที่อัตราการเติบโตแต่เพียงฝ่ายเดียว บนฐานโครงสร้างทางสังคมที่อ่อนแอ ไม่เป็นธรรม และต้องพึ่งพิงต่างประเทศเป็นหลัก ได้แสดงผลให้ประจักษ์ชัดเจนแล้วว่าเป็นทิศทางที่ผิดพลาด จำเป็นต้องมีการกำหนดวิสัยทัศน์การพัฒนายุทธศาสตร์ และแนวนโยบายกันใหม่ภายใต้กรอบทิศทางที่ให้ความสำคัญอย่างทัดเทียมกัน ทั้งทุนทางเศรษฐกิจ ทุนสังคม ทุนมนุษย์ และทุนธรรมชาติ โดยยึดมั่นในวัฒนธรรม วิถีชีวิตแบบไทยที่มีศาสนธรรมเป็นหลักประจำใจ ให้คงเอกลักษณ์มั่นคงไว้ ท่ามกลางการเปลี่ยนแปลงในระบบเศรษฐกิจยุคใหม่ของสังคมโลก

สังคมทุกวันนี้และในอนาคตเป็นสังคมฐานความรู้ที่การเรียนรู้ ความรู้ และนวัตกรรมเป็นปัจจัยสำคัญในการพัฒนาจึงมีความจำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องส่งเสริมและสร้างสภาพการณ์เพื่อการเรียนรู้อย่างต่อเนื่อง เพื่อพัฒนาคุณภาพประสิทธิภาพ และขีดความสามารถของคนส่วนใหญ่ในประเทศ โดยยึดหลักการให้ทุกภาคส่วนของสังคมเข้ามามีส่วนร่วมในกำหนดและตัดสินใจในกิจกรรมสาธารณะที่เกี่ยวข้องกับตนเองและชุมชนท้องถิ่น การสสนับสนุนให้สังคมทุกส่วนและทุกระดับได้รับการพัฒนาเต็มตามศักยภาพ และการสร้างสภาพแวดล้อมให้เอื้อต่อความสำเร็จ ในการปฏิบัติเช่นนี้จะทำให้เกิดพลังชุมชนท้องถิ่นที่เข้มแข็ง อันเป็นรากฐานที่มั่นคงในการพัฒนาประเทศอย่างมีเสถียรภาพและยั่งยืนตลอดไป

รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2540 ได้กำหนดแนวนโยบายพื้นฐานแห่งรัฐในส่วนที่เกี่ยวกับการศึกษาไว้ในมาตรา 81 อาทิ ให้รัฐต้องจัดให้มีกฎหมายเกี่ยวกับการศึกษาแห่งชาติ ปรับปรุงการศึกษาให้สอดคล้องกับความเปลี่ยนแปลงทางเศรษฐกิจและสังคม การพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ปลูกฝังจิตสำนึกที่ถูกต้อง ส่งเสริมภูมิปัญญาท้องถิ่น ศิลปะ และวัฒนธรรมของชาติ

จึงได้มีการตราพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ.2542 ให้เป็นกฎหมายแม่บทเชื่อมต่อกับบทบัญญัติในรัฐธรรมนูญเพื่อเป็นฐานหลักในนโยบายแห่งรัฐด้านการศึกษา ศาสนา ศิลปะ และวัฒนธรรมของประเทศ และเพื่อเป็นกรอบแนวทางปฏิรูปการศึกษาของประเทศ

พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ.2542 มาตรา 33 ได้บัญญัติให้มีการจัดแผนการศึกษา ศาสนา ศิลปะและวัฒนธรรมแห่งชาติ ซึ่งจะเปลี่ยนชื่อใหม่เป็น “แผนการศึกษาแห่งชาติ” เพื่อเป็นกรอบแนวทางในการจัดทำแผนพัฒนาการศึกษาขั้นพื้นฐาน แผนพัฒนาการอาชีวศึกษา แผนพัฒนาการอุดมศึกษา และแผนพัฒนาการด้านศาสนา ศิลปะ และวัฒนธรรม ตามมาตรา 34 รวมทั้งใช้เป็นำกรอบแนวทางในการจัดทำแผนปฏิบัติการในระดับเขตพื้นที่การศึกษาและระดับสถานศึกษาเพื่อให้มีการพัฒนาด้านการศึกษา ศาสนา ศิลปะ และวัฒนธรรมที่สอดคล้องกันทั้งประเทศต่อไป

อาศัยอำนาจตามความในมาตรา 10(2) แห่งพระราชบัญญัติคณะกรรมการการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ.2535 และมาตรา 74 แห่งพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ.2542 สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาแห่งชาติ จึงดำเนินการเพื่อจัดทำแผนการศึกษาแห่งชาติ ขึ้น โดยอยู่บนพื้นฐานของปรัชญาหลัก กรอบแนวความคิด และเจตนารมณ์ ดังนี้

ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง

ตามแนวพระราชดำรัสองค์สมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ที่ยึดทางสายกลางบนพื้นฐานของความสมดุลพอดี รู้จักประมาณอย่างมีเหตุผล มีความรอบรู้เท่าทันโลก เป็นแนวทางในการดำเนินชีวิตเพื่อมุ่งให้เกิด “การพัฒนาที่ยั่งยืนและความอยู่ดีมีสุขของคนไทย”

ยึด “คน” เป็นศูนย์กลางการพัฒนา

เพื่อให้คนไทยมีความสุข พึ่งตนเอง และก้าวทันโลกโดยยังรักษาเอกลักษณ์ความเป็นไทยไว้ สามารถเลือกใช้ความรู้และเทคโนโลยีได้อย่างคุ้มค่า เหมาะสม มีระบบภูมิคุ้มกันที่ดี มีความยืดหยุ่นพร้อมรับการเปลี่ยนแปลง ควบคู่ไปกับการมีคุฯธรรมและความซื่อสัตย์สุจริต

เป็นแผนบูรณาการแบบองค์รวม

กระบวนการในการบูรณาการของชีวิตเป็นองค์รวมของการศึกษา ศาสนา ศิลปะ วัฒนธรรมและธรรมชาติ อย่างมีสมดุล พึ่งพาอาศัย ส่งเสริมสนับสนุนซึ่งกันและกัน มีการพัฒนาอย่างต่อเนื่องตลอดชีวิต โดยครอบครัวเป็นสถาบันหลักที่มีความสำคัญที่สุด

พัฒนาชีวิตให้เป็นมนุษย์ที่สมบูรณ์

เป็นคนดี คนเก่ง และมีความสุขสมบูรณ์ทั้งร่างกาย จิตใจ สติปัญญา ความรู้ คุณธรรม มีจริยธรรมในการดำรงชีวิต สามารถอยู่ร่วมกับผู้อื่นได้อย่างมีความสุข

พัฒนาสังคมให้เข้มแข็งและมีดุลภาพ ได้แก่

  1. สังคมคุณภาพ ที่มีความเที่ยงธรรม มั่นคงโปร่งใส ประชาชนมีสิทธิเสรีภาพสมบูรณ์


  2. สังคมแห่งภูมปัญญา และการเรียนรู้ ที่ทุกคนและทุกส่วนในสังคมมีความใฝ่รู้และพร้อมที่จะเรียนรู้อยู่เสมอ


  3. สังคมแห่งความสมานฉันท์ และเอื้ออาทรต่อกัน เป็นสังคมที่มุ่งฟื้นฟูสืบสาน และธำรงไว้ซึ่งเอกลักษณ์ ศิลปะ และวัฒนธรรม
กระบวนการจัดทำแผน

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาแห่งชาติ ได้จัดทำแผนการศึกษาแห่งชาติเสร็จเรียบร้อยแล้ว โดยมีขั้นตอนการดำเนินงานโดยสรุป ดังนี้

  1. การระดมความคิดเห็นผู้แทนหน่วยงาน/องค์กรที่เกี่ยวข้องจากภาครัฐ ภาคเอกชน รวมทั้งจากภาคประชาชน ทั้งในกรุงเทพฯ และภูมิภาค จำนวนประมาณ 350 คน ในการสัมมาทางวิชาการเรื่อง “การประเมินครึ่งแผน 8: ยุทธศาสตร์สู่แผน 9” วันที่ 7 มกราคม 2543 เพื่อกำหนดกรอบแนวความคิด และยุทธศาสตร์หลักของแผนการศึกษาแห่งชาติ โดยพิจารณาจากผลการประเมินแผนพัฒนาการศึกษาฉับที่ 8 ระยะ 3 ปีแรก (พ.ศ.2540 – 2541) ประกอบกับความคิดเห็นและข้อเสนอแนะจากผู้เข้าร่วมสัมมนา


  2. การประชุมคระอนุกรรมการอำนวยการจัดทำแผนการศึกษาฯ แห่งชาติ ซึ่งประกอบด้วยผู้ทรงคุณวุฒิและผู้บริหารระดับสูงของหน่วยงาน/องค์กรที่เกี่ยวข้องระหว่างเดือนมิถุนายน – กันยายน 2543 กำหนดกรอบแนวคิด เจตนารมณ์ และยุทธศาสตร์การดำเนินงาน


  3. การระดมความคิดเห็นในการสัมมนาเรื่อง “แผนการศึกษา ศาสนา ศิลปะ และวัฒนธรรมแห่งชาติ: จาก พ.ร.บ. สู่ยุทธสาสตร์การปฏิรูป” วันที่ 10 พฤศจิกายน 2543 มีผู้เข้าสัมมนาจำนวนประมาณ 300 คน


  4. การประชุมคระกรรมการการศึกษาแห่งชาติ ในการประชุม ครั้งที่ 9/2543 วันที่ 17 พฤศจิกายน 2543 เพื่อรับฟังความคิดเห็นและข้อเสนอแนะ ซึ่งที่ประชุมฯ มีมติรับ (ร่าง) แผนการศึกษาฯ แห่งชาติ ในเบื้องต้น และให้สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาแห่งชาติ นำ (ร่าง) แผนฯ ดังกล่าวไปรับฟังความคิดเห็นเพิ่มเติมกับผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้องและผู้ที่มีส่วนได้ส่วนเสียทั้งในกรุงเทพฯ และส่วนภูมิภาค


  5. การระดมความคิดเห็นในการประชุมปฏิบัติการระหว่างเดือนเมษายน – มิถุนายน 2544 ซึ่งมีผู้เข่าร่วมประชุมทั้งทางภาครัฐและภาคเอกชน จากกรุงเทพฯ และสาวนภูมิภาคจำนวนประมาณ 1,200 คน


  6. การประชุมคณะอนุกรรมการอำนวยการจัดทำแผนการศึกษาฯ แห่งชาติ ครั้งที่ 1/2544 วันที่ 7 มิถุนายน 2544 ที่ประชุมฯ มีมติเห็นชอบ (ร่าง) แผนการศึกษาฯ แห่งชาติ และให้เสนอต่อคณะกรรมการการศึกษาแห่งชาติ


  7. การประชุมคณะกรรมการการศึกษาแห่งชาติ ในการประชุมครั้งที่ 2/2544 วันที่ 5 พฤศจิกายน 2544, ครั้งที่ 3/2544 วันที่ 3 ธันวาคม 2544 และครั้งที่ 1/2545 วันที่ 7 มกราคม 2545 ซึ่งที่ประชุมฯ มีมติ ดังนี้

    • เห็นชอบ (ร่าง) แผนการศึกษา ศาสนา ศิลปะ และวัฒนธรรมแห่งชาติ (พ.ศ.2545–2549) โดยให้ข้อเสนอและเพิ่มเติม คือ ควรเพิ่มสาระเกี่ยวกับการสนับสนุนให้มีกิจกรรมสำหรับเด็ก เยาวชน และประชาชนทั่วไป เพื่อให้มีโอกาสได้แสดงความสามารถด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีมากขึ้น และเพิ่มสาระในบทที่ 5 การบริหารแผนสู่การปฏิบัติ กำหนดให้สำนักงานเลขาธิการสถานศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรมแห่งชาติ เป็นผู้รับผิดชอบในการบริหารแผนสู่การปฏิบัติ


    • สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาแห่งชาตินำเสนอ (ร่าง) แผนการศึกษา ศาสนา ศิลปะ และวัฒนธรรมแห่งชาติ (พ.ศ.2545–2549) ต่อคณะรัฐมนตรี โดยให้สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรมแห่งชาติ เป็นผู้รับผิดชอบในการบริหารแผนสู่การปฏิบัติ


    • การประกาศใช้แผนการศึกษาฯ แห่งชาติ ควรเป็นมติคณะรัฐมนตรี

  8. คณะรัฐมนตรีในคราวประชุมปรึกษาเมื่อวันที่ 17 มิถุนายน 2545 ได้ลงมติอนุมัติแผนการศึกษา ศาสนา ศิลปะ และวัฒนธรรมแห่งชาติ (พ.ศ.2545–2549) และให้ประกาศใช้ต่อไป
วัตถุประสงค์และแนวนโยบาย

แผนการศึกษาแห่งชาติ เป็นแผนยุทธศาสตร์ชี้นำสำหรับการดำเนินงานอย่างต่อเนื่องในแต่ละแผนงาน/โครงการ เพื่อการปฏิรูปการศึกษา การบริหาร และการจัดการด้านศาสนา ศิลปะและวัฒนธรรม ที่สอดคล้องกันทั้งในประเทศระยะ 15 ปี ตั้งแต่ พ.ศ.2545 จนถึง พ.ศ.2549 ด้วยการนำสาระตามกำหนดไว้ในรัฐธรรมนูญ พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติและนโยบายรัฐบาล ที่มุ่งพัฒนาสังคมให้เป็นสังคมแห่งความรู้ นำพาไปสู่ระบบเศรษฐกิจฐานความรู้ ให้คนไทยทั้งปวงได้รับโอกาสเท่าเทียมกันที่จะเรียนรู้ ฝึกอบรมได้ตลอดชีวิต และมีปัญญาเป็นทุนไว้สร้างงานสร้างรายได้ พาประเทศให้รอดพ้นจากวิกฤตเศรษฐกิจและสังคม พร้อมทั้งสอดรับกับวิสัยทัศน์การพัฒนาระยะยาว 20 ปี ของแผนพัฒนาเศรฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 9 กับพระราชบัญญัติกำหนดแผนและขั้นตอนการกระจายอำนาจให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น พ.ศ.2542 รวมทั้งพระราชบัญญัติและระเบียบอื่นๆ ที่เกี่ยวข้องมากำหนดเป็นแผนปฏิรูปหลักด้านการศึกษา ศาสนา ศิลปะ และวัฒนธรรม

แผนการศึกษาแห่งชาติ ได้กำหนดวัตถุประสงค์และแนวนโยบายเพื่อดำเนินการ ไว้ในวัตถุประสงค์ 3 ข้อ และแนวนโยบาย 11 ประการ ดังนี้

โครงสร้างวัตถุประสงค์ แนวนโยบาย แผนการศึกษาแห่งชาติ
จำนวนคนอ่าน 18601 คน
   
 

© 2000 - 2014 www.myfirstbrain.com All Rights Reserved