ข่าวแวดวงครู
เปิดสอบครู
ห้องพักครู
แผนการสอน
บันทึกคุณครู
Tip & tricks
สหกรณ์เพื่อนครู
กฎหมายในวงการศึกษา
เปิดสอบราชการทั่วไป
 

 
หน้าแรก | มุมคุณครู | ห้องพักครู
   

ค้นหาคุณภาพ : ประเมินคุณค่าในการเรียนการสอนวิทยาศาสตร์
   

ในหัวใจของคนที่เป็นครู ที่มีความเป็นครูอย่างแท้จริงนั้น ย่อมมีความต้องการที่จะ ทำให้ชั่วโมงแห่งการเรียนการสอนของตนเป็นเวลาที่ผ่านไปอย่างมีคุณภาพ เกิดประโยชน์มี ความหมายมีคุณค่าต่อผู้เรียนโดยเฉพาะอย่างยิ่งการเรียนการสอนวิชาวิทยาศาสตร์ ซึ่งเป็น วิชาที่เอื้อต่อการใช้เป็นเครื่องมือในการที่จะปลูกฝังกลไก กลยุทธ หลักเกณฑ์ ทักษะ กระบวนการ เจตคติ และวิธีการแก้ปัญหา

ทางวิทยาศาสตร์ต่างๆ ให้กับผู้เรียนได้ตามธรรมชาติของเนื้อหาวิชาอยู่แล้ว จนเป็นที่ยอมรับกันโดยทั่วไปว่า วิทยาศาสตร์เป็นวิชาที่มีความสำคัญต่อการพัฒนาคุณภาพชีวิตและ สังคมเพราะสามารถสร้างให้คนมีคุณภาพมีค่านิยมประชาธิปไตยช่วยกันในการพัฒนา ประเทศได้ ดังนั้นครูจึงควรใช้ชั่วโมงการเรียนการสอนวิทยาศาสตร์ให้เป็นชั่วโมงแห่ง คุณภาพ และมีคุณค่าให้มากที่สุดเท่าที่บทเรียนแต่ละบทจะเอื้ออำนวยให้ด้วยวิธีการต่างๆ



และค้นหาคุณภาพ ประเมินคุณค่าพัฒนาการสอนให้มีคุณภาพและมีคุณค่าในการเรียนรู้ได้อย่างไร ?

"คุณภาพ" ของการเรียนการสอนวิทยาศาสตร์นั้น ขึ้นอยู่กับวิธีการสอน บทบาท และความสามารถของครูที่ช่วยดึงเอาความคิดจินตนาการของนักเรียนออกมาเพื่อนำไปสู่ การเรียนรู้ต่างๆ ให้ได้ ส่วน "คุณค่า" นั้น เป็นสิ่งที่เกิดขึ้น พัฒนาขึ้นในตัวนักเรียนขณะที่ เกิดกระบวนการเรียนรู้ต่างๆ ในการเรียนการสอนวิทยาศาสตร์ที่มีคุณภาพ และคุณค่าอย่างแท้จริงนั้น ควรจะก่อ ให้เกิดผลโดยนักเรียนมีการพัฒนาในสิ่งต่างๆ เหล่านี้คือ

  • มีความรู้ในเนื้อหาวิชาและเข้าใจ "วิทยาศาสตร์" จนสามารถนำไปใช้ในความคิดจินตนาการและกระบวนการ

  • เกิดทักษะในความคิดจินตนาการและกระบวนการสืบสวนสอบสวน/วิธีการทางวิทยาศาสตร์ต่างๆ จนสามารถแก้ปัญหาตัดสินใจได้

  • มีความตระหนักว่าการนำวิทยาศาสตร์มาประยุกต์ใช้นั้นส่งผลต่อชีวิตและสังคมที่อยู่อาศัยอย่างไร

  • เล็งเห็นธรรมชาติ และข้อจำกัดของวิทยาศาสตร์มองด้วยเหตุผล พิสูจน์ได้

  • มีความสนใจใคร่รู้เกี่ยวกับวิทยาศาสตร์ กระตือรือร้น ในการแสวงหาความรู้ด้วยตนเอง

  • มีความสามารถในการทำงานอย่างปลอดภัยเอาใจใส่ เคารพต่อสิ่งมีชีวิตต่างๆและสิ่งแวดล้อม มีจริยธรรม คุณธรรม


  1. การจำลองรูปแบบ (Modelling)

  2. การประยุกต์ (Applying)

  3. การแก้ปัญหา (Solving)

  4. การใช้สัญลักษณ์(Symbolizing)

  5. การพิสูจน์ (Proving)

  6. การคาดการณ์ล่วงหน้า/การทำนาย (Predicting)

  7. การคำนวณ (Computing)

  8. การกำหนดขั้นตอนวิธี (Programming)

  9. การตั้งข้อสันนิษฐาน (Conjecturing)

  10. การสรุปแนวความคิดกว้างๆ (Generalization)

  11. การให้เหตุผล (Reasoning)

  12. การค้นพบ (Discovering)

การเรียนการสอนที่ไม่ได้พัฒนาในสิ่งเหล่านี้ให้กับนักเรียนถือได้ว่า เป็นการเรียนการสอนที่ไม่มีคุณภาพอย่างพอเพียงที่จะช่วยในการตระเตรียมให้ นักเรียนออกไปเผชิญโลกสมัยใหม่อย่างรู้เท่าทันเหตุการณ์ และอย่างเป็นคน ที่มีคุณภาพ คิดเป็นแก้ปัญหาเป็น ทำเป็น ตัดสินใจเป็น และเคารพในสิทธิของผู้อื่น

การเรียนการสอนวิทยาศาสตร์ที่ดีมีคุณภาพนั้นทำได้ไม่ง่ายนักแต่ก็ เป็นสิ่งที่ท้าทายอย่างยิ่ง ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับกลยุทธในการวางแผนบทเรียน ความรู้ความสามารถของครูทั้งในเนื้อหาวิชาที่จะสอนและกระบวนการวิธีการสอน ที่จะนำมาประยุกต์ ลักษณะสำคัญต่างๆ ของการเรียนการสอนวิทยาศาสตร์ที่ดีมี คุณภาพสามารถสรุปได้เป็น 9 ประการ (บัญญัติ 9 ประการ) ดังต่อไปนี้คือ

  1. การเตรียมบทเรียนให้ดีพร้อมเป็นสิ่งจำเป็น ครูต้องเล็งเห็นผลของการเรียนรู้และมี กลยุทธในการทำให้สำเร็จ ครูต้องรู้วิธีที่จะเชื่อมโยงบทเรียนให้ต่อเนื่องกับบทเรียน ที่ผ่านมาและที่จะตามมา


  2. มีการนำเข้าสู่บทเรียนที่ตื่นเต้น เร้าใจ น่าสนใจและสัมพันธ์กับบทเรียนที่ผ่านมา หรือตรงกับประสบการณ์นอกโรงเรียน มีจุดเริ่มต้นที่เข้าเรื่องและดำเนินบทเรียน อย่างน่าสนใจน่าติดตามทำให้นักเรียนมีความกระตืนรือร้นใส่ใจที่จะเรียนรู้โดย ไม่เกิดความเบื่อหน่ายแต่มีความสุข


  3. ครูไม่เพียงแต่บอกนักเรียนให้ทำอะไรเท่านั้น แต่ต้องให้เขาเข้าใจอย่างทะลุปรุโปร่ง ว่าครูคาดหวังอะไรจากเขารวมถึงสิ่งที่พวกเขาจะต้องเรียนรู้ ค้นหา ค้นให้พบด้วย โดยไม่คาดหวังสูง หรือประเมินความสามารถของนักเรียนต่ำเกินไป


  4. รู้จักใช้เวลาอย่างมีประสิทธิภาพจริงจัง นักเรียนต้องมีกิจกรรมภาระกิจอย่างใด อย่างหนึ่งตลอดและทำด้วยความคล่องแคล่วว่องไว กระฉับกระเฉง แต่ไม่ใช่รีบเร่ง การสร้างระเบียบวินัยแบบแผนที่ดีเกี่ยวกับกิจวัตรของห้องเรียนจะช่วยทำให้แน่ใจ ได้ว่าการเรียนการสอนจะดำเนินไปด้วยดีอย่างต่อเนื่องไม่ขาดตอนกระท่อนกระแท่น หรือมีอุปสรรคใดๆ มาขัดขวางหรือจะมีก็ให้มีน้อยที่สุด


  5. กิจกรรมที่ใช้ประกอบบทเรียนต้องมีหลากหลายซึ่งสอดคล้องเหมาะสมตรงกับ จุดประสงค์การเรียนรู้แต่ละอย่าง และให้มีความสมดุลระหว่างกิจกรรมของนักเรียน ทั้งชั้น กิจกรรมที่ทำกันเป็นกลุ่มเล็กๆ หรือกิจกรรมของแต่ละบุคคล บทเรียน ภาคปฎิบัติใช้ช่วยเสริมการเรียนรู้แนวความคิดทางวิทยาศาสตร์อีกทั้งฝึกทักษะ ในการทำการทดลอง และการสำรวจสืบสวนสอบสวนต่างๆ

    กิจกรรมต่างๆ ในห้องเรียน


  6. การเข้าไปแทรกแซงเกี่ยวข้องของครูในการเรียนรู้จากกิจกรรมของกลุ่มเล็กๆ นั้นเป็นสิ่งสำคัญ และจำเป็นต่อคุณภาพในการสอน ช่วยทำให้นักเรียนหลีกเลี่ยง ปัญหาความยุ่งยากต่างๆ ที่ไม่ควรเกิดขึ้น แต่ก็ควรกระตุ้นให้นักเรียนพยายาม คิดด้วยตนเอง ซักถามโต้ตอบกัน ภายในกลุ่มหรือกับครูผู้สอน เมื่อใดก็ตามที่ นักเรียนถามคำถาม นั่นแสดงว่าเขามีความสงสัย ข้องใจและอยากจะค้นหา คำตอบและนั่นคือ จุดเริ่มต้นของ "วิทยาศาสตร์"


  7. มีการอภิปรายกฏ หลักเกณฑ์ หลักการ วิธีการสำคัญ ๆ ทางวิทยาศาสตร์อย่าง กระจ่างชัดเจนในชั้นเรียน ครูกระตุ้นส่งเสริมให้นักเรียนออกความคิดช่วยกันพูด ออกมาเพื่อแสดงความคิดเห็นในสิ่งที่เขาสังเกตและอภิปราย โดยไม่ลืมให้กำลังใจ และไม่ตัดสินว่าผิดถูก ชมนักเรียนที่ร่วมแสดงความคิดเห็นทุกๆ คน และครูช่วย
  8. เน้น และสรุปย้ำให้นักเรียนเข้าใจมองเห็นอย่างแจ่มแจ้งในประเด็นสำคัญๆ ต่าง ๆ ของบทเรียนนั้นๆ

  9. ให้เวลาสำหรับการทบทวน/ประมวลสิ่งที่ได้เรียนรู้ให้หนักแน่นและเพื่อเชื่อมโยง กับบทเรียนที่ผ่านมา


  10. การประเมินผลนั้นสอดแทรกอยู่ในกระบวนการเรียนการสอน และมีการวัดผล การเรียนตามจุดประสงค์การเรียนรู้โดยระบบการป้อนกลับ อีกทั้งมีการติดตามผล สังเกตความก้าวหน้าของนักเรียน โดยมีศูนย์รวมอยู่ที่การให้คะแนนในผลงานของ นักเรียนซึ่งอาจเป็นรายงานข้อเขียน ข้อคิดเห็นต่างๆ ไม่ใช่คะแนนจากผลการ ทดสอบ
ถ้าครูผู้สอนได้ทำการค้นหาคุณภาพ ประเมินคุณค่าจุดอ่อนจุดแข็งของการเรียนการสอน ทุกครั้งและปรับเปลี่ยนบทเรียนที่ได้วางแผนวิธีดำเนินการสอนไว้แล้ว โดยคำนึงถึงหรือเปรียบ - เทียบกับลักษณะของการเรียนการสอนที่มีคุณภาพ มีคุณค่าดังได้กล่าวมาแล้วข้างต้น ก็นับได้ ว่าเป็นการเริ่มต้นที่ดีแล้วไปก้าวหนึ่ง และเมื่อใดที่จะทำการเตรียมบทเรียน เตรียมการสอน อาจจะใช้รายการตรวจสอบต่อไปนี้ช่วยในการพัฒนาการเรียนการสอนของตนเอง ให้ดีขึ้นมีคุณภาพ มีคุณค่าขึ้นได้อีกด้วยโดยตรวจดูตามลำดับขั้นตอนของรายละเอียดต่างๆ ว่ามีอยู่ในบทเรียนที่ได้เตรียมไว้แล้วหรือไม่อย่างไร ดังรายการต่อไปนี้

หน้าถัดไป

ที่มาข้อมูล : มีนา โอวรารินท์ /http://www.ipst.ac.th
จำนวนคนอ่าน 7073 คน
   
 

© 2000 - 2014 www.myfirstbrain.com All Rights Reserved