ข่าวแวดวงครู
เปิดสอบครู
ห้องพักครู
แผนการสอน
บันทึกคุณครู
Tip & tricks
สหกรณ์เพื่อนครู
กฎหมายในวงการศึกษา
เปิดสอบราชการทั่วไป
 

 
หน้าแรก | มุมคุณครู | แผนการสอน
   

:: แผนการสอน วิชา วิทยาศาสตร์ ระดับชั้น ป.6
สาร (ป.6 แผน 1)
   
หัวข้อ :
ปฏิกิริยาเคมีในชีวิตประจำวัน (2-3 ชั่วโมง)

สาระสำคัญ :
ปฏิกิริยาเคมี เป็นกระบวนการที่สารรวมกัน เกิดเป็นสรใหม่ มีสมบัติและองค์ประกอบภายในเปลี่ยนแปลงไปจากเดิม เราใช้ประโยชน์จากการเกิดปฏิกิริยาในชีวิตประจำวันมากมาย

ผลการเรียนรู้ที่คาดหวัง :
  1. อธิบายความหมายของปฏิกิริยาเคมีได้อย่างถูกต้องและเข้าใจ


  2. ยกตัวอย่างปฏิกิริยาเคมีในชีวิตระจำวันได้


สาระการเรียนรู้ :
สารบางชนิดเมื่อนำมารวมกันเรายังเห็นรูปร่างสมบัติและสมบัติยังคงเดิม เช่น พริกกับเกลือ น้ำตาลกับเกลือ ขี้เถ้ากับทราย ผงตะไบเหล็กกับทราย เป็นต้น แต่สารบางชนิด เมื่อมารวมกันจะทำให้เกิดปฏิกิริยาเคมีต่อกัน ผลของปฏิกิริยาเคมีทำให้ได้สารประกอบชนิดใหม่ที่มีสมบัติและองค์ประกอบภายใน หรือเนื้อของสารเปลี่ยนแปลงไป แตกต่างจากสารเดิมที่นำมาปฏิกิริยา อาจเป็นการเปลี่ยนแปลงที่ทำให้กลับมาอยู่ในสภาพเดิมอีกไม่ได้ จัดเป็นการเปลี่ยนแปลงทางเคมี

ปฏิกิริยาเคมี หมายถึง การเปลี่ยนแปลงที่เกิดที่เกิดจากการรวมกันของสาร2 ชนิด หรือมากกว่า แล้วเกิดเป็นสารใหม่ ที่มีลักษณะรูปร่างและสมบัติเปลี่ยนแปลงไปจากเดิม

ในชีวิตประจำวันจะพบปฏิกิริยาเคมีเกิดขึ้นรอบๆ ตัวเราตลอดเวลา โดยอาจเกิดขึ้นเองตามธรรมชาติหรือจากการกระทำของมนุษย์ เช่น

  • ไฟป่า และการเผาป่า ผลของการเผาไหม้จะจะได้เถ้าและเขม่าควัน ซึ่งเป็นสารใหม่ที่ไม่เหมือนเดิม


  • ข้าวหมาก เกิดจากการนำข้าวเหนียวนึ่งสุกมาผสมกับน้ำและแป้งข้าวหมาก (คือยีสต์) ในภาชนะที่ปิดสนิท ทิ้งไว้ประมาณ 3-4 วัน จะได้ข้าวหมากซึ่งมีรสหวาน เพราะมีน้ำตาลซึ่งเกิดจากปฏิกิริยาเคมีระหว่างข้าวเหนียวกับแป้งข้าวหมากและน้ำ ถ้ายังไม่รับประทานทิ้งไว้ 2-3 วัน ข้าวหมากจะมีรสหวานอมเปรี้ยวเล็กน้อย เนื่องจากแอลกอฮอล์ ดังนั้นเมื่อรับประทานอาจรู้สึกมึนเล็กน้อย และถ้าทิ้งไว้นานๆ ข้าวหมากจะมีรสเปรี้ยวมาก เนื่องจากแอลกอฮอล์จะเปลี่ยนเป็นกรดน้ำส้ม
ตัวอย่างการเกิดปฏิกิริยาเคมี

สนิมเหล็ก เกิดจากเหล็กกับออกซิเจนในอากาศทำปฏิกิริยาเคมีต่อกัน

(ปฏิกิริยาการเกิดสนิมเหล็ก 4Fe + 3O2 ------> 2Fe2O3 + H2O)

(ปฏิกิริยาการเผาไหม้ C + O2 ------> CO2)

ตัวอย่าง ผลไม้ดอง
ปฏิกิริยาเคมีมีความสัมพันธ์และเกี่ยวข้องในชีวิตประจำวันมาก มนุษย์นำมาใช้ประโยชน์หลายด้าน เช่น

  • การต้ม ทอด ปิ้ง ย่าง เผา อาหารให้สุก

  • การบ่มผลไม้ด้วยใบตองแห้ง หรือใช้ผ้าคลุม เพื่อให้เกิดความร้อน ทำให้ผลไม้สุกเร็วขึ้น

  • การถนอมอาหารให้เก็บรักษาได้นาน เช่น การดอกผัก ผลไม้ ไข่ การตากแห้งผัก ผลไม้และเนื้อสัตว์

  • การหมักเพื่อทำขนม น้ำส้มสายชูไวน์

  • การเผาไหม้ของเชื้อเพลิงในเตา หรือในเครื่องยนต์


กระบวนการจัดการเรียนรู้ :
  1. ครูอภิปรายนำเข้าสู่เนื้อหาเรื่อง ปฏิกิริยาเคมี โดยการยกตัวอย่างประกอบคำอธิบาย เช่น

    • การเกิดไฟป่า ผลของการเผาไหม้จะได้เถ้าและเขม่าควัน ซึ่งเป็นสารใหม่ที่ไม่เหมือนเดิม

      (จากการเผาไม้ ก๊าซคาร์บอน + ออกซิเจน จะได้ก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ ซึ่งเป็นก๊าซที่อันตรายต่อชีวิตมนุษย์)

  2. จากนั้นครูอธิบายต่อไปว่า สารบางชนิดเมื่อนำมารวมกันเรายังเห็นรูปร่างสมบัติและสมบัติยังคงเดิม เช่น พริกกับเกลือ น้ำตาลกับเกลือ ขี้เถ้ากับทราย ผงตะไบเหล็กกับทราย เป็นต้น แต่สารบางชนิด เมื่อมารวมกันจะทำให้เกิดปฏิกิริยาเคมีต่อกัน ผลของปฏิกิริยาเคมีทำให้ได้สารประกอบชนิดใหม่ที่มีสมบัติและองค์ประกอบภายใน หรือเนื้อของสารเปลี่ยนแปลงไป แตกต่างจากสารเดิมที่นำมาปฏิกิริยา อาจเป็นการเปลี่ยนแปลงที่ทำให้กลับมาอยู่ในสภาพเดิมอีกไม่ได้ จัดเป็นการเปลี่ยนแปลงทางเคมี


  3. จากนั้นครูให้นิยามคำว่า ปฏิกิริยาเคมี ว่าคือ การเปลี่ยนแปลงที่เกิดจากการรวมกันของสาร 2 ชนิด หรือมากกว่า แล้วเกิดเป็นสารใหม่ ที่มีลักษณะรูปร่างและสมบัติเปลี่ยนแปลงไปจากเดิม


  4. นักเรียนศึกษาใบความรู้ เรื่อง ปฏิกิริยาเคมี ที่เป็นอันตรายต่อการดำรงชีวิต


  5. จากนั้นนักเรียนตอบคำถามในใบกิจกรรม เรื่อง ปฏิกิริยาเคมีในชีวิตประจำวัน ส่งครู


  6. ครูและนักเรียนร่วมกันอภิปรายเกี่ยวกับปฏิกิริยาเคมี ได้ว่า เป็นกระบวนการที่สารรวมกัน เกิดเป็นสรใหม่ มีสมบัติและองค์ประกอบภายในเปลี่ยนแปลงไปจากเดิม เราใช้ประโยชน์จากการเกิดปฏิกิริยาในชีวิตประจำวันมากมาย


สื่อและแหล่งการเรียนรู้ :
  1. ใบความรู้เรื่อง ปฏิกิริยาเคมี ที่เป็นอันตรายต่อการดำรงชีวิต


  2. ใบกิจกรรม เรื่อง ปฏิกิริยาเคมีในชีวิตประจำวัน


  3. ภาพตัวอย่าง


การวัดและประเมินผลการเรียนรู้ :
การวัดผล
การประเมินผล
1. สังเกตการร่วมตอบคำถาม
1. .........................................................
2. ตรวจใบกิจกรรม 2 .........................................................


ที่มาข้อมูล :
  • สสวท.หนังสือเรียนสาระการเรียนรู้พื้นฐาน กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 6

  • www.myfirstbrain.com
จำนวนคนอ่าน 3921 คน
   
 

© 2000 - 2014 www.myfirstbrain.com All Rights Reserved