ข่าวแวดวงครู
เปิดสอบครู
ห้องพักครู
แผนการสอน
บันทึกคุณครู
Tip & tricks
สหกรณ์เพื่อนครู
กฎหมายในวงการศึกษา
 

 
หน้าแรก | มุมคุณครู | แผนการสอน
   

:: แผนการสอน วิชา วิทยาศาสตร์ ระดับชั้น ม.2
โลกของเรา (ม.2 แผน 21)
   
หัวข้อ :
การเปลี่ยนแปลงของเปลือกโลก

สาระสำคัญ :
อัลเฟรด เวเจเนอร์ (Alfred Wegener) (ค.ศ.1880 – ค.ศ.1930) นักธรณีวิทยาชาวเยอรมันเสนอทฤษฎีการเคลื่อนที่ของทวีป หรือ (Theory of Continental Drift) ได้ให้ข้อสันนิษฐานไว้ว่า เมื่อ 200 ล้านปีมาแล้วผิวโลกส่วนที่เป็นแผ่นดินยื่นพ้นน้ำขึ้นมานั้นมีเพียงส่วนเดียว เป็นทวีปเพียงทวีปเดียว เรียกว่า “พันเจีย (pangaea)” ต่อมาแผ่นดินได้มีการแยกออกเป็นส่วนๆ ดังเช่นในปัจจุบัน

ผลการเรียนรู้ที่คาดหวัง :
  1. ทดลอง อธิบาย ลักษณะการเปลี่ยนแปลงของเปลือกโลกตามธรรมชาติได้


  2. ทดลอง อธิบาย ลักษณะการเคลื่อนที่ของแผ่นเปลือกโลกได้


สาระการเรียนรู้ :
นักธรณีวิทยาเชื่อว่า แผ่นเปลือกโลกไม่ได้ติดเป็นแผ่นเดียวกัน เนื่องจากพบรอยแยกที่อยู่ลึกลงไปจากผิวโลก ทำให้เปลือกโลกถูกแบ่งออกเป็นแผ่นๆ ที่เรียกว่า “แผ่นเปลือกโลก” ดังนี้

ระบบของแผ่นเปลือกโลก นักธรณีวิทยาแบ่งแผ่นเปลือกโลกออกเป็น 6 แผ่นใหญ่ และแผ่นขนาดเล็กมากมาย

  1. แผ่นยูเรเชีย (Eurasian Plate) เป็นแผ่นเปลือกโลกที่รองรับทวีปเอเชียและยุโรปและพื้นน้ำบริเวณใกล้เคียง

  2. แผ่นแอฟริกา (African Plate) เป็นแผ่นเปลือกโลกที่รองรับทวีปแอฟริกาและพื้นน้ำรอบทวีปนี้

  3. แผ่นแอนตาร์กติก (Antarctic Plate) เป็นแผ่นเปลือกโลกที่รองรับทวีปแอนตาร์กติกและพื้นน้ำโดยรอบ

  4. แผ่นออสเตรเลีย (Australian Plate) เป็นแผ่นเปลือกโลกที่รองรับทวีปออสเตรเลีย อินเดีย และพื้นน้ำระหว่างทวีปออสเตรเลีย

  5. แผ่นแปซิฟิก (Pacific Plate) เป็นแผ่นเปลือกโลกที่รองรับมหาสมุทรแปซิฟิก

  6. แผ่นอเมริกา (American Plate) เป็นแผ่นเปลือกโลกที่รองรับทวีปอเมริกาเหนือและใต้พื้นน้ำครึ่งซีกตะวันตกของมหาสมุทรแอตแลนติก
การเปลี่ยนแปลงของเปลือกโลก (Deformation) แบ่งเป็น 2 แบบ ดังนี้

  1. การเปลี่ยนแปลงเคลื่อนที่แบบรวดเร็วฉับพลัน (abrupt movements) มักเกี่ยวข้องกับแผ่นดินไหวที่เกิดขึ้นอย่างรุนแรง จนทำให้เปลือกโลกจมตัวลงเป็นบริเวณกว้าง หรือเอียงไปข้างใดข้างหนึ่งหรือเคลือนที่ออกจากกันในแนวราบทำให้เกิดลุ่มน้ำขัง (swamps) หรือทะเลสาป เช่น ที่ราบลุ่มในภาคเหนือของประเทศไทย หรือที่ราบลุ่มตอนกลางที่เรียกว่าที่ราบลุ่มเจ้าพระยาของไทย


  2. การเปลี่ยนแปลงหรือเคลื่อนที่อย่างช้าๆ (slow movemants) แผ่นเปลือกโลกมีการเคลื่อนที่อย่างช้าๆ เช่น แผ่นเปลือกโลกแปซิฟิคเคลื่อนที่ไปทางทิศเหนือ 5 เซนติเมตร/ปี เฉลี่ยทั้งโลก 5-8 เซนติเมตร/ปี
การเคลื่อนที่ของแผ่นเปลือกโลก มีลักษณะการเคลื่อนที่ ดังนี้

  1. การเคลื่อนที่ของแผ่นเปลือกโลกแยกออกจากกัน

  2. การเคลื่อนที่ของแผ่นเปลือกโลกเข้าชนกัน
สาเหตุของการเคลื่อนที่ของแผ่นเปลือกโลก



กระบวนการจัดการเรียนรู้ :
  1. ครูและนักเรียนร่วมกันทบทวนเรื่อง ส่วนประกอบของโลกที่เรียนผ่านมาแล้วว่า โลกแบ่งออกเป็น 3 ชั้น คือ เปลือกโลก แมนเทิล และแก่นโลก แต่ละชั้นมีลักษณะสำคัญดังนี้


  2. จากนั้นครูนำเข้าสู่เนื้อหาเรื่อง การเปลี่ยนแปลงของเปลือกโลก โดยการอธิบายยกตัวอย่างว่า อัลเฟรด เวเจเนอร์ ได้ให้ข้อสันนิษฐานไว้ว่า เมื่อ 200 ล้านปีมาแล้วผิวโลกส่วนที่เป็นแผ่นดินยื่นพ้นน้ำขึ้นมานั้นมีเพียงส่วนเดียว เป็นทวีปเพียงทวีปเดียว เรียกว่า “พันเจีย (pangaea)” ต่อมาแผ่นดินได้มีการแยกออกเป็นส่วนๆ ดังเช่นในปัจจุบัน (นักเรียนดูภาพประกอบดังนี้)


  3. (คลิกเพื่อดูภาพขนาดใหญ่)

  4. นักเรียนฟังครูอธิบายต่อไปว่า นักธรณีวิทยาเชื่อว่า แผ่นเปลือกโลกไม่ได้ติดเป็นแผ่นเดียวกัน เนื่องจากพบรอยแยกที่อยู่ลึกลงไปจากผิวโลก ทำให้เปลือกโลกถูกแบ่งออกเป็นแผ่นๆ ที่เรียกว่า “แผ่นเปลือกโลก” ดังนี้

    ระบบของแผ่นเปลือกโลก นักธรณีวิทยาแบ่งแผ่นเปลือกโลกออกเป็น 6 แผ่นใหญ่ และแผ่นขนาดเล็กมากมาย

    • แผ่นยูเรเชีย (Eurasian Plate) เป็นแผ่นเปลือกโลกที่รองรับทวีปเอเชียและยุโรปและพื้นน้ำบริเวณใกล้เคียง

    • แผ่นแอฟริกา (African Plate) เป็นแผ่นเปลือกโลกที่รองรับทวีปแอฟริกาและพื้นน้ำรอบทวีปนี้

    • แผ่นแอนตาร์กติก (Antarctic Plate) เป็นแผ่นเปลือกโลกที่รองรับทวีปแอนตาร์กติกและพื้นน้ำโดยรอบ

    • แผ่นออสเตรเลีย (Australian Plate) เป็นแผ่นเปลือกโลกที่รองรับทวีปออสเตรเลีย อินเดีย และพื้นน้ำระหว่างทวีปออสเตรเลีย

    • แผ่นแปซิฟิก (Pacific Plate) เป็นแผ่นเปลือกโลกที่รองรับมหาสมุทรแปซิฟิก

    • แผ่นอเมริกา (American Plate) เป็นแผ่นเปลือกโลกที่รองรับทวีปอเมริกาเหนือและใต้พื้นน้ำครึ่งซีกตะวันตกของมหาสมุทรแอตแลนติก

  5. นักเรียนดูภาพประกอบระบบของแผ่นเปลือกโลก และฟังคำอธิบายจากครู โดยครูชี้ส่วนของแผ่นเปลือกโลกแต่ละแผ่นในภาพให้นักเรียนดู

    แผนภาพแสดงระบบของแผ่นเปลือกโลก

  6. จากนั้นให้นักเรียน แบ่งกลุมๆ ละ 6-8 คน (ตามความเหมาะสม) ทำการทดลอง เรื่อง การเคลื่อนที่ของแผ่นเปลือกโลก


  7. นักเรียนบันทึกผลการทดลอง และตอบคำถามท้ายการทดลองลงในใบกิจกรรม เรื่อง การเคลื่อนที่ของแผ่นเปลือกโลก


  8. จากนั้นแต่ละกลุมส่งตัวแทนออกมารายงานผลการทดลองหน้าชั้นเรียน


  9. ครูและนักเรียนร่วมกันอภิปรายเพื่อหาข้อสรุปในการทดลองได้ว่า "จากการทดลองเกี่ยวกับการเคลื่อนที่ของสีและกระดาษได้ ดังนี้

    • เมื่อโมเลกุลของของเหลวได้รับความร้อน จะขยายตัวเคลื่อนที่ขึ้นสู่ผิวหน้า และแผ่กระจายออกไปทุกทิศทาง และโมเลกุลของของเหลวที่เย็นกว่าจะเคลื่อนที่ไปแทนที่ยังก้นถาด


    • เศษกระดาษที่วางบนของเหลวที่กำลังเคลื่อนที่ จะเคลื่อนที่ไปพร้อมๆ กับของเหลวที่รองรับกระดาษนั้น"

  10. จากนั้นนักเรียนฟังครูอธิบายเพิ่มเติมเกี่ยวกับการเคลื่อนที่ของแผ่นเปลือกโลก ซึ่งมีลักษณะดังนี้

    • การเคลื่อนที่ของแผ่นเปลือกโลกแยกออกจากกัน

    • การเคลื่อนที่ของแผ่นเปลือกโลกเข้าชนกัน

  11. ครูอธิบายต่อว่าเปลือกโลกมีการเคลื่อนที่เช่นนี้ เพราะมีสาเหตุมาจาก

    • การเคลื่อนที่ของหินหนืด หินหนืดที่หลอมเหลวอยู่ในชั้นของแมนเทิลได้รับความร้อนจากแก่นโลกเกิดการเคลื่อนที่ไหลวนอย่างช้าๆ ส่งผลให้แผ่นเปลือกโลกที่อยู่ในตำแหน่งของหินหนืดที่ไหลวนเกิดการเคลื่อนที่ช้าๆ ตามหินหนืดไปด้วย


    • แรงดันของหินหนืดในชั้นแมนเทิล แผ่นเปลือกโลกแต่ละส่วนที่ผิวโลกมีความหนาแตกต่างกัน แผ่นเปลือกโลกส่วนที่อยู่ใต้มหาสมุทรมีความหนาน้อยกว่าแผ่นเปลือกโลกบนภาคพื้นทวีป ทำให้หินหนืดในชั้นแมนเทิลที่มีอุณหภูมิและความดันสูงสามารถแทรกตัวขึ้นมาตามรอยแยกระหว่างแผ่นเปลือกโลกใต้มหาสมุทร ทำให้แผ่นเปลือกโลกที่อยู่ใต้มหาสมุทรถูกดันให้แยกห่างออกจากกัน และหินหนืดที่แทรกขึ้นมาจะกลายเป็นแนวหินใหม่

  12. นักเรียนไปศึกษา ทบทวน ความรู้ความเข้าใจเพิ่มเติมจากที่เรียนมา


สื่อและแหล่งการเรียนรู้ :
  1. รูปภาพแสดงการเคลื่อนที่ของแผ่นเปลือกโลกจากอดีตถึงปัจจุบัน


  2. แผนภาพแสดงระบบของแผ่นเปลือกโลก


  3. ขั้นตอนการทำกิจกรรม เรื่อง การเคลื่อนที่ของแผ่นเปลือกโลก


  4. ใบกิจกรรม เรื่อง การเคลื่อนที่ของแผ่นเปลือกโลก


การวัดและประเมินผลการเรียนรู้ :
การวัดผล
การประเมินผล
1. สังเกตการร่วมอภิปรายในชั้นเรียน
1. .........................................................
2. สังเกตการทำกิจกรรม
2. .........................................................
3. ตรวจใบกิจกรรม 3. .........................................................


ที่มาข้อมูล :
  • สสวท.หนังสือเรียนสาระการเรียนรู้พื้นฐาน กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ ช่วงชั้นที่ 3 (ชั้น ม.2)

  • www.myfirstbrain.com
จำนวนคนอ่าน 5109 คน
   
 

© 2000 - 2014 www.myfirstbrain.com All Rights Reserved