ข่าวแวดวงครู
เปิดสอบครู
ห้องพักครู
แผนการสอน
บันทึกคุณครู
Tip & tricks
สหกรณ์เพื่อนครู
กฎหมายในวงการศึกษา
เปิดสอบราชการทั่วไป
 

 
หน้าแรก | มุมคุณครู | แผนการสอน
   

:: แผนการสอน วิชา วิทยาศาสตร์ ระดับชั้น ม.2
แสงกับการมองเห็น (ม.2 แผน 11)
   
หัวข้อ :
ธรรมชาติของแสง (2 ชั่วโมง)

สาระสำคัญ :
แสง (light) เป็นพลังงานรูปหนึ่งที่ช่วยให้มองเห็นสิ่งต่างๆ รอบตัวแหล่งกำเนิดแสงมีทั้งที่มนุษย์สร้างขึ้นและเกิดขึ้นเองตามธรรมชาติ แสงทำให้เกิดปรากฏการณ์ต่างๆ มากมาย เช่น แสงจากดวงอาทิตย์ทำให้เกิดรุ้ง พระอาทิตย์ทรงกลด เป็นต้น

แสงเคลื่อนที่จากแหล่งกำเนิดไปยังที่ต่างๆ โดยไม่ต้องอาศัยตัวกลางและสามารถเดินทางผ่านสุญญากาศได้ด้วยอัตราเร็วประมาณ 3 × 108 เมตรต่อวินาที ลักษณะการเคลื่อนที่ของแสงในตัวกลางชนิดเดียวกันจะเป็นเส้นตรงและมีการเปลี่ยนทิศทางไปเมื่อเคลื่อนที่ผ่านตัวกลางที่ต่างกัน เนื่องจากแสงเดินทางเป็นเส้นตรงจึงสามารถเขียนเส้นตรงแทนแนวการเคลื่อนที่ของแสงได้ เรียกเส้นตรงนี้ว่า “รังสีของแสง”


ผลการเรียนรู้ที่คาดหวัง :
ทดลองและอธิบายผลการทดลองเกี่ยวกับการหักเหของแสงได้

สาระการเรียนรู้ :
แสง (light) เป็นพลังงานรูปหนึ่งที่ช่วยให้มองเห็นสิ่งต่างๆ รอบตัวแหล่งกำเนิดแสงมีทั้งที่มนุษย์สร้างขึ้นและเกิดขึ้นเองตามธรรมชาติ แสงทำให้เกิดปรากฏการณ์ต่างๆ มากมาย เช่น แสงจากดวงอาทิตย์ทำให้เกิดรุ้ง พระอาทิตย์ทรงกลด เป็นต้น
แสงเคลื่อนที่จากแหล่งกำเนิดไปยังที่ต่างๆ โดยไม่ต้องอาศัยตัวกลางและสามารถเดินทางผ่านสุญญากาศได้ด้วยอัตราเร็วประมาณ 3 × 108 เมตรต่อวินาที ลักษณะการเคลื่อนที่ของแสงในตัวกลางชนิดเดียวกันจะเป็นเส้นตรงและมีการเปลี่ยนทิศทางไปเมื่อเคลื่อนที่ผ่านตัวกลางที่ต่างกัน เนื่องจากแสงเดินทางเป็นเส้นตรงจึงสามารถเขียนเส้นตรงแทนแนวการเคลื่อนที่ของแสงได้ เรียกเส้นตรงนี้ว่า “รังสีของแสง”

การสะท้อนแสง คือ การที่เมื่อแสงตกกระทบวัตถุ แสงบางส่วนจะสะท้อนจากวัตถุ ถ้าแสงสะท้อนจากวัตถุเข้าสู่นัยน์ตาจะเกิดการมองเห็นและรับรู้เกี่ยวกับวัตถุนั้นได้

การหักเหของแสง คือ การที่แสงเปลี่ยนทิศทางการเคลื่อนที่ เนื่องจากอัตราเร็วของแสงมีการเปลี่ยนแปลง เมื่อแสงเคลื่อนที่ผ่านตัวกลางต่างชนิดกันและมีความหนาแน่นต่างกัน ทำให้อัตราเร็วของแสงในแต่ละตัวกลางไม่เท่ากัน โดยการหักเหของแสงจะเกิดขึ้นที่ผิวรอยต่อระหว่างตัวกลาง ซึ่งมีผลต่อตำแหน่งของการมองเห็นวัตถุ เช่น การมองเห็นปลาในน้ำในตำแหน่งที่ตื้นกว่าตำแหน่งที่ปลาอยู่จริง เป็นต้น


กระบวนการจัดการเรียนรู้ :
  1. ครูนำเข้าสู่บทเรียน เรื่อง แสงกับการมองเห็น โดยให้ความหมายของแสง ว่า แสง (light) เป็นพลังงานรูปหนึ่งที่ช่วยให้มองเห็นสิ่งต่างๆ รอบตัวแหล่งกำเนิดแสงมีทั้งที่มนุษย์สร้างขึ้นและเกิดขึ้นเองตามธรรมชาติ แสงทำให้เกิดปรากฏการณ์ต่างๆ มากมาย เช่น แสงจากดวงอาทิตย์ทำให้เกิดรุ้ง พระอาทิตย์ทรงกลด เป็นต้น

    แสงเคลื่อนที่จากแหล่งกำเนิดไปยังที่ต่างๆ โดยไม่ต้องอาศัยตัวกลางและสามารถเดินทางผ่านสุญญากาศได้ด้วยอัตราเร็วประมาณ 3 × 108 เมตรต่อวินาที ลักษณะการเคลื่อนที่ของแสงในตัวกลางชนิดเดียวกันจะเป็นเส้นตรงและมีการเปลี่ยนทิศทางไปเมื่อเคลื่อนที่ผ่านตัวกลางที่ต่างกัน เนื่องจากแสงเดินทางเป็นเส้นตรงจึงสามารถเขียนเส้นตรงแทนแนวการเคลื่อนที่ของแสงได้ เรียกเส้นตรงนี้ว่า “รังสีของแสง”


  2. จากนั้นใช้คำถามกระตุ้นความสนในนักเรียนในประเด็น

    • นักเรียนทราบหรือไม่ว่า การสะท้อนแสงเป็นแบบใด (นักเรียนร่วมกันอภิปรายหาคำตอบ)

  3. จากนั้นครูอธิบายให้นักเรียนเข้าใจ เกี่ยวกับการสะท้อนแสง ว่า การสะท้อนแสง คือ การที่เมื่อแสงตกกระทบวัตถุ แสงบางส่วนจะสะท้อนจากวัตถุ ถ้าแสงสะท้อนจากวัตถุเข้าสู่นัยน์ตาจะเกิดการมองเห็นและรับรู้เกี่ยวกับวัตถุนั้นได้ โดยครูนำภาพการสะท้อนแสงมาให้นักเรียนดู


  4. จากนั้นครูอธิบายตามภาพว่า เมื่อแสงตกกระทบวัตถุทึบแสงผิวเรียบสามารถใช้เส้นตรงและหัวลูกศรแสดงทิศทางของรังสีตกกระทบและรังสีสะท้อน เมื่อลากเส้นทางเดินของแสงเมื่อตกกระทบวัตถุจะเกิดมุม 2 มุม โดยเรียกมุมที่อยู่ระหว่างรังสีตกกระทบกับเส้นปกติว่า “มุมตกกระทบ (θ1)” และเรียกมุมที่อยู่ระหว่างรังสีสะท้อนกับเส้นปกติว่า “มุมสะท้อน (θ2)” ซึ่งการสะท้อนแสงบนผิววัตถุอธิบายได้ด้วย กฎการสะท้อนดังนี้


  5. ครูอธิบายต่อไปว่า เมื่อแสงตกกระทบบนวัตถุผิวเรียบ จะเกิดการสะท้อนของแสงอย่างเป็นระเบียบ แต่ถ้าแสงตกกระทบพื้นผิวขรุขระ แสงสะท้อนจะสะท้อนอย่างกระจัดกระจาย ดังภาพ (หรือครูอาจวาดภาพประกอบคำอธิบายเอง)


  6. จากนั้นนักเรียนแบ่งกลุ่มๆ ละ 6-8 คน (ตามความเหมาะสม) ทำการทดลอง เรื่อง การหักเหของแสง


  7. ครูอธิบายความหมายของการหักเหของแสง คือ การที่แสงเปลี่ยนทิศทางการเคลื่อนที่ เนื่องจากอัตราเร็วของแสงมีการเปลี่ยนแปลง เมื่อแสงเคลื่อนที่ผ่านตัวกลางต่างชนิดกันและมีความหนาแน่นต่างกัน ทำให้อัตราเร็วของแสงในแต่ละตัวกลางไม่เท่ากัน โดยการหักเหของแสงจะเกิดขึ้นที่ผิวรอยต่อระหว่างตัวกลาง ซึ่งมีผลต่อตำแหน่งของการมองเห็นวัตถุ เช่น การมองเห็นปลาในน้ำในตำแหน่งที่ตื้นกว่าตำแหน่งที่ปลาอยู่จริง เป็นต้น


  8. นักเรียนแต่ละกลุ่มปฏิบัติการทดลอง ตามขั้นตอนต่อไปนี้


  9. นักเรียนบันทึกผลการทดลองที่ได้ และตอบคำถามท้ายการทดลองลงในใบกิจกรรม เรื่อง การหักเหของแสง


  10. นักเรียนแต่ละกลุ่มส่งตัวแทนออกมารายงานผลการทดลองที่ได้ หน้าชั้นเรียน


  11. ครูและนักเรียนร่วมกันอภิปรายการทดลองเพื่อให้ได้ข้อสรุปผลการทดลองนี้


สื่อและแหล่งการเรียนรู้ :
  1. ขันตอนการทดลอง เรื่อง การหักเหของแสง


  2. สรุปผลการทดลอง เรื่อง การหักเหของแสง


  3. ภาพประกอบการเรียนการสอน


การวัดและประเมินผลการเรียนรู้ :
การวัดผล
การประเมินผล
1. สังเกตการร่วมอภิปรายในชั้นเรียน
1. .........................................................
2. สังเกตการทำกิจกรรม
2. .........................................................
3. ตรวจใบกิจกรรม 3. .........................................................


ที่มาข้อมูล :
  • สสวท.หนังสือเรียนสาระการเรียนรู้พื้นฐาน กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ ช่วงชั้นที่ 3 (ชั้น ม.2)

  • www.myfirstbrain.com
จำนวนคนอ่าน 19984 คน
   
 

© 2000 - 2014 www.myfirstbrain.com All Rights Reserved