ข่าวแวดวงครู
เปิดสอบครู
ห้องพักครู
แผนการสอน
บันทึกคุณครู
Tip & tricks
สหกรณ์เพื่อนครู
กฎหมายในวงการศึกษา
 

 
หน้าแรก | มุมคุณครู | แผนการสอน
   

:: แผนการสอน วิชา วิทยาศาสตร์ ระดับชั้น ม.2
กลไกของสิ่งมีชีวิต (ม.2 แผน 8)
   
หัวข้อ :
ระบบหายใจ

สาระสำคัญ :
การหายใจ เป็นการนำเอาอากาศเข้าและออกจากร่างกาย ส่งผลให้ก๊าซออกซิเจนทำปฏิกิริยากับสารอาหารได้พลังงาน น้ำ และก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ กระบวนการหายใจเกิดขึ้นกับทุกเซลล์ตลอดเวลา การหายใจจำเป็นต้องอาศัยโครงสร้าง 2 ชนิด คือ กล้ามเนื้อกะบังลม และกระดูกซี่โครง

ผลการเรียนรู้ที่คาดหวัง :
การทำงานของระบบหายใจ และสามารถวาดรูปอวัยวะที่เกี่ยวข้องกับระบบหายใจได้

สาระการเรียนรู้ :
การหายใจ เป็นการนำเอาอากาศเข้าและออกจากร่างกาย ส่งผลให้ก๊าซออกซิเจนทำปฏิกิริยากับสารอาหารได้พลังงาน น้ำ และก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ กระบวนการหายใจเกิดขึ้นกับทุกเซลล์ตลอดเวลา มนุษย์ทุกคนต้องหายใจเพื่อมีชีวิตอยู่ การหายใจเข้า อากาศผ่านไปตามอวัยวะของระบบหายใจตามลำดับ ดังนี้

  1. รูจมูก (nostril) และ โพรงจมูก (nasal cavity)

  2. คอหอย (pharynx)

  3. กล่องเสียง (larynx)

  4. หลอดลม (trachea)

  5. ปอด (lung) และ แขนงขั้วปอด (bronchi)

  6. ถุงลม (alveoli)
การหายใจจำเป็นต้องอาศัยโครงสร้าง 2 ชนิด คือ กล้ามเนื้อกะบังลม และกระดูกซี่โครง ซึ่งกลไกการทำงานของระบบหายใจมีดังนี้

  1. การหายใจเข้า (Inspiration or inhalation)

  2. การหายใจออก (Expiration or exhalation)
ด้านหน้า
ด้านข้าง


กระบวนการจัดการเรียนรู้ :
  1. ครูและนักเรียนร่วมกันทบทวน เรื่อง หัวใจและระบบหมุนเวียนเลือด ที่เรียนผ่านมาว่า การหมุนเวียนของเลือดจะเกี่ยวข้องกับเลือด หัวใจและหลอดเลือด ซึ่งมีความสำคัญต่อร่างกาย เนื่องจากเลือดมีสารอาหารต่างๆ และมีก๊าซออกซิเจนที่ทำให้ปฏิกิริยาทางเคมีกับสารอาหาร ทำให้สารอาหารปล่อยพลังงาน น้ำ และก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ โดยมีหัวใจทำหน้าที่สูบฉีดเลือดผ่านหลอดเลือดไปยังเซลล์ต่างๆ


  2. จากนั้นครูใช้คำถามกระตุ้นความสนใจนักเรียนในประเด็น

    • นักเรียนคิดว่า การหายใจเข้าออกของคนเราอวัยวะใดบ้างที่มีส่วนเกี่ยวข้อง (นักเรียนร่วมกันอภิปรายเพื่อหาคำตอบ)

  3. ครูอธิบายเพิ่มเติมว่า การหายใจ เป็นการนำเอาอากาศเข้าและออกจากร่างกาย ส่งผลให้ก๊าซออกซิเจนทำปฏิกิริยากับสารอาหารได้พลังงาน น้ำ และก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ กระบวนการหายใจเกิดขึ้นกับทุกเซลล์ตลอดเวลา มนุษย์ทุกคนต้องหายใจเพื่อมีชีวิตอยู่ การหายใจเข้า อากาศผ่านไปตามอวัยวะของระบบหายใจตามลำดับ ดังนี้

    • รูจมูก (nostril) และ โพรงจมูก (nasal cavity)

    • คอหอย (pharynx)

    • กล่องเสียง (larynx)

    • หลอดลม (trachea)

    • ปอด (lung) และ แขนงขั้วปอด (bronchi)

    • ถุงลม (alveoli)

    การหายใจจำเป็นต้องอาศัยโครงสร้าง 2 ชนิด คือ กล้ามเนื้อกะบังลม และกระดูกซี่โครง ซึ่งมีกลไกการทำงานของระบบหายใจ คือ

    • การหายใจเข้า (Inspiration or inhalation)

    • การหายใจออก (Expiration or exhalation)

  4. (นักเรียนดูภาพระบบทางเดินหายใจ)

  5. ครูอธิบายต่อไปว่า กระบวนการหายใจนั้นมีโครงกระดูกส่วนอกและกล้ามเนื้อบริเวณอกเป็นตัวช่วย ขณะหายใจเข้า กล้ามเนื้อหลายมัดหดตัวทำให้ทรวงอกขยายออกไปข้างหน้า และยกขึ้นบน ในเวลาเดียวกันกะบังลมจะลดต่ำลง การกระทำทั้งสองอย่างนี้ทำให้โพรงของทรวงอกขยายใหญ่มากขึ้น เมื่อกล้ามเนึ้อหยุดทำงานและหย่อนตัวลง ทรวงอกยุบลงและความดันในช่องท้องจะดันกะบังลมกลับขึ้นมาอยู่ในลักษณะเดิม กระบวนการเช่นนี้ทำให้ความดันในปอดเพิ่มขึ้น เมื่อความดันในปอดเพิ่มขึ้นสูงกว่าความดันของบรรยากาศ อากาศจะถูกดันออกจากปอด ฉะนั้นจึงสรุปได้ว่า ปัจจัยประการแรกที่ทำให้อากาศมีการเคลื่อนไหวเข้าออกจากปอดได้นั้น เกิดจากความดันที่แตกต่างกันนั่นเอง


  6. นักเรียนศึกษาและดูภาพประกอบ การแลกเปลี่ยนก๊าซออกซิเจนและคาร์บอนไดออกไซด์ ในการหายใจ พร้อมกับซักถามเพื่อความเข้าหน้าที่ของแต่ละจุดในภาพ


  7. จากนั้นครูและนักเรียนร่วมกันอภิปรายถึงภาพที่นำมาให้นักเรียนดูว่า เมื่อเราหายใจเข้า อากาศภายนอกเข้าสู่อวัยวะของระบบหายใจไปยังถุงลมในปอด ที่ผนังของถุงลมมีหลอดเลือดแดงฝอยติดอยู่ ดังนั้น อากาศจึงมีโอกาสใกล้ชิดกับเม็ดเลือดแดงมาก ออกซิเจนก็จะผ่านผนังนี้เข้าสู่เม็ดเลือดแดง และคาร์บอนไดออกไชด์ก็จะออกจากเม็ดเลือดผ่านผนังออกมาสู่ถุงลม


  8. นักเรียนแบ่งกลุ่มๆ ละ 6-8 คน ทำกิจกรรมการทดลอง เรื่อง แก๊สในลมหายใจ, การหายใจ


  9. นักเรียนแต่ละกลุ่มบันทึกผลการทดลองลงในตารางและตอบคำถามท้ายกิจกรรมในใบกิจกรรม เรื่อง ระบบหายใจ จากนั้นแต่ละกลุ่มส่งตัวแทนออกมารายงานผลการทดลองหน้าชั้นเรียน


  10. ครูและนักเรียนร่วมกันอภิปรายเกี่ยกับการทดลอง เพื่อหาข้อสรุปได้ว่า

    • เมื่อดึงแผ่นยางลง ปริมาตรของอากาศในกล่องเพิ่มขึ้น ทำให้ความดันภายในอากาศลดลง อากาศจึงเคลื่อนที่จากที่มีความดันสูงจากภายนอกเข้าสู่ภายใน ทำให้ลูกโป่งพองออก


    • เมื่อดันแผ่นยางเข้าไปในกล่อง ปริมาตรอากาศจะลดลง ทำให้ความดันเพิ่มขึ้น อากาศจึงเคลื่อนที่จากลูกโป่งออกสู่ภายนอกกล่อง ทำให้ลูกโป่งแฟบลง


สื่อและแหล่งการเรียนรู้ :
  1. รูปภาพระบบทางเดินหายใจ


  2. ภาพประกอบ การแลกเปลี่ยนก๊าซออกซิเจนและคาร์บอนไดออกไซด์


  3. กิจกรรมการทดลอง เรื่อง แก๊สในลมหายใจ, การหายใจ


  4. ใบกิจกรรม เรื่อง ระบบหายใจ


การวัดและประเมินผลการเรียนรู้ :
การวัดผล
การประเมินผล
1. สังเกตการร่วมอภิปรายในชั้นเรียน
1. .........................................................
2. สังเกตการทำกิจกรรม
2. .........................................................
3. ตรวจใบกิจกรรม 3. .........................................................


ที่มาข้อมูล :
  • สสวท.หนังสือเรียนสาระการเรียนรู้พื้นฐาน กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ ช่วงชั้นที่ 3 (ชั้น ม.2)

  • www.myfirstbrain.com
จำนวนคนอ่าน 5503 คน
   
 

© 2000 - 2014 www.myfirstbrain.com All Rights Reserved