ข่าวแวดวงครู
เปิดสอบครู
ห้องพักครู
แผนการสอน
บันทึกคุณครู
Tip & tricks
สหกรณ์เพื่อนครู
กฎหมายในวงการศึกษา
เปิดสอบราชการทั่วไป
 

 
หน้าแรก | มุมคุณครู | แผนการสอน
   

:: แผนการสอน วิชา วิทยาศาสตร์ ระดับชั้น ม.1
ปรากฏการณ์เกี่ยวกับอากาศในชีวิตประจำวัน (ม.1 แผน 27)
   
หัวข้อ :
ลมและพายุ

สาระสำคัญ :
ลม คือ อากาศที่เคลื่อนที่จากบริเวณหนึ่งไปยังอีกบริเวณหนึ่งในแนวระดับ เนื่องจากเกิดความแตกต่างของอุณหภูมิของอากาศใน 2 บริเวณ โดยบริเวณที่มีอุณหภูมิสูง อากาศร้อนจะขยายตัวลอยขึ้นข้างบน ทำให้บริเวณนั้นมีอากาศเบาบาง ความหนาแน่นอากาศลดลง เกิดความกดอากาศต่ำ ส่วนบริเวณที่มีอุณหภูมิต่ำ อากาศเย็นจะมีความหนาแน่นของอากาศมากกว่าและมีความกดอากาศสูงกว่า จึงเคลื่อนที่เข้าไปแทนที่ให้เกิด ลม จึงกล่าวได้ว่า ลมจะพัดจากบริเวณที่มีความกดอากาศสูงเข้าสู่บริเวณที่มีความกดอากาศต่ำ

พายุ เกิดจาก อากาศสองบริเวณแตกต่างกันมาก กระแสลมที่พัดก็จะมีความเร็วสูงขึ้น เรียกว่า ลมพายุ บางครั้งลมพายุที่เกิดขึ้นจะพัดเวียนเข้าหาศูนย์กลางความกดอากาศต่ำ เนื่องจากความกดอากาศตรงศูนย์กลางต่ำกว่าบริเวณรอบๆ มาก การพัดของลมที่หมุนเวียนเข้าหาศูนย์กลางจะมีความเร็วสูงมากและมีกำลังแรง เรียกว่า พายุหมุน


ผลการเรียนรู้ที่คาดหวัง :
  1. อธิบายปรากฎการณ์เกี่ยวกับลมและพายุที่มีผลต่อมนุษย์และสิ่งแวดล้อมได้


  2. อธิบายการเกิดลมมรสุมต่างๆ พายุหมุนเขตร้อน พายุฝนฟ้าคะนองได้


สาระการเรียนรู้ :
ลม คือ อากาศที่เคลื่อนที่จากบริเวณหนึ่งไปยังอีกบริเวณหนึ่งในแนวระดับ เนื่องจากเกิดความแตกต่างของอุณหภูมิของอากาศใน 2 บริเวณ โดยบริเวณที่มีอุณหภูมิสูง อากาศร้อนจะขยายตัวลอยขึ้นข้างบน ทำให้บริเวณนั้นมีอากาศเบาบาง ความหนาแน่นอากาศลดลง เกิดความกดอากาศต่ำ ส่วนบริเวณที่มีอุณหภูมิต่ำ อากาศเย็นจะมีความหนาแน่นของอากาศมากกว่าและมีความกดอากาศสูงกว่า จึงเคลื่อนที่เข้าไปแทนที่ให้เกิด ลม จึงกล่าวได้ว่า ลมจะพัดจากบริเวณที่มีความกดอากาศสูงเข้าสู่บริเวณที่มีความกดอากาศต่ำ

  • การเกิดลมบกลมทะเล


  • ลมมรสุม
พายุ เกิดจาก อากาศสองบริเวณแตกต่างกันมาก กระแสลมที่พัดก็จะมีความเร็วสูงขึ้น เรียกว่า ลมพายุ บางครั้งลมพายุที่เกิดขึ้นจะพัดเวียนเข้าหาศูนย์กลางความกดอากาศต่ำ เนื่องจากความกดอากาศตรงศูนย์กลางต่ำกว่าบริเวณรอบๆ มาก การพัดของลมที่หมุนเวียนเข้าหาศูนย์กลางจะมีความเร็วสูงมากและมีกำลังแรง เรียกว่า พายุหมุน

พายุหมุน โดยใช้ความเร็วลมรอบศูนย์กลางเป็นเกณฑ์จะแบ่งได้ 3 ชนิด คือ

  1. พายุดีเปรสชั่น

  2. พายุโซนร้อน

  3. พายุรุนแรง
พายุฝนฟ้าคะนอง เป็นพายุที่เกิดจากหารพาความร้อน เมื่ออากาศร้อนและชื้นลอยขึ้นสู่เบื้องบน อุณหภูมิของอากาศจะลดต่ำลงจนไอน้ำควบแน่นกลายเป็นเมฆคิวมูโลนิมบัสที่ก่อตัวหนาทึบในระยะอันสั้น ขณะที่เกิดพายุฝนฟ้าคะนองจะมีลมพัดกระโชกแรง มีฝนตกหนัก มีฟ้าแลบ ฟ้าร้อง และฟ้าผ่าเกิดขึ้น บางครั้งอาจมีลูกเห็บตกลงมาอีกด้วย


กระบวนการจัดการเรียนรู้ :
  1. ครูและนักเรียนร่วมกันทบทวน เรื่อง ฝน (การเกิดฝน) ที่เรยนผ่านมาแล้วว่า ฝน เป็นน้ำที่เกิดจากกระบวนการกลั่นตัวของไอน้ำในอากาศที่รวมกันเป็นเมฆกลายเป็นหยดน้ำ เมื่อหยดน้ำมีขนาดใหญ่และมีน้ำหนักมากจนอากาศไม่สามารถอุ้มไว้ได้ จึงตกลงมายังพื้นโลกเป็นฝน


  2. จากนั้นใช้คำถามกระตุ้นความสนใจนักเรียน ในประเด็น

    • เมื่อฝนตก จะเกิดลมและพายุตามมาทุกครั้งหรือไม่

    • ลมและพายุเกิดขึ้นได้อย่างไร

  3. ครูและนักเรียนร่วมกันอภิปรายการเกิดลมและพายุ โดยให้นักเรียนศึกษาจากใบความรู้ เรื่องลมและพายุ พร้อมทั้งอธิบายให้นักเรียนเข้าใจตามใบความรู้


  4. จากนั้นนักเรียนแบ่งกลุ่มๆ ละ 6-8 คน (ตามความเหมาะสม) ทำการทดลองตอนที่ 1 เรื่อง ลมพัดไปทางใด


    และวิธีการทดลองตอนที่ 2 เรื่อง การทำเครื่องมือตรวจสอบความเร็วของลมอย่างง่าย ตามขั้นตอนต่อไปนี้


  5. นักเรียนตอบคำถามท้ายการทดลอง ลงในใบกิจกรรม เรื่อง ลมพัดไปทางไหน ให้ถูกต้อง


  6. ครูและนักเรียนร่วมกันอภิปรายเกี่ยวกับการทดลอง เพื่อหาข้อสรุปได้ว่า "เครื่องมืออย่างง่ายที่สร้างขึ้นนั้น เรียกว่าศรลม ซึ่งหัวลูกศรจะชี้ไปทางด้านที่ลมพัดมาเสมอ และเครื่องมือวัดความเร็วลม เรียกว่า มาตรวัดความเร็วลม หรือ แอนิมอมิเตอร์"


  7. จากนั้นครูอธิบายเพิ่มเติมว่า ผลของการเกิดพายุที่มีต่อมนุษย์และสิ่งแวดล้อมนั้นว่า พายุเป็นสิ่งแวดล้อมทางภูมิอากาศ ที่มีความสำคัญต่อการดำรงชีวิตของมนุษย์มาก แม้ว่าพายุจะปรากฎไม่บ่อยครั้งนัก แต่เมื่อมีพายุเกิดขึ้น และคลื่นที่ผ่านบริเวณใดจะก่อความเสียหายขึ้นมากมาย (ครูอาจยกตัวอย่างกรณี การเกิดคลื่นสึนามิที่ภาคใต้) กรณีที่พายุเคลื่อนที่ผ่านบริเวณใดก่อความเสียหาย เช่น

    • ทำให้เกิดฝนตกหนักน้ำท่วมอย่างรุนแรง บ้านเรือนเสียหายพังทลายประชากรเสียชีวิต

    • ทำให้พืชผลที่ปลูกไว้ และที่นาหลายหมื่นไร่ได้รับความเสียหาย

    • มีผลกระทบและก่อให้เกิดความเสียหายต่อกิจการขนส่งทั้งทางบก ทางอากาศ และทางเรือ ดังนี้


สื่อและแหล่งการเรียนรู้ :
  1. ขั้นตอนการทดลองตอนที่ 1 เรื่อง การทำเครื่องมือตรวจสอบทิศทางลมอย่างง่าย


  2. ขั้นตอนการทดลองตอนที่ 2 เรื่อง การทำเครื่องมือตรวจสอบความเร็วของลมอย่างง่าย


  3. ใบกิจกรรม เรื่อง ลมพัดไปทางใด


การวัดและประเมินผลการเรียนรู้ :
การวัดผล
การประเมินผล
1. สังเกตการร่วมอภิปรายในชั้นเรียน
1. .........................................................
2. สังเกตการทำกิจกรรม
2. .........................................................
3. ตรวจใบกิจกรรม 3. .........................................................


ที่มาข้อมูล :
  • สสวท.หนังสือเรียนสาระการเรียนรู้พื้นฐาน กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ ช่วงชั้นที่ 3 (ชั้น ม.1)

  • www.myfirstbrain.com
จำนวนคนอ่าน 19743 คน
   
 

© 2000 - 2014 www.myfirstbrain.com All Rights Reserved