ข่าวแวดวงครู
เปิดสอบครู
ห้องพักครู
แผนการสอน
บันทึกคุณครู
Tip & tricks
สหกรณ์เพื่อนครู
กฎหมายในวงการศึกษา
 

 
หน้าแรก | มุมคุณครู | แผนการสอน
   

:: แผนการสอน วิชา วิทยาศาสตร์ ระดับชั้น ม.1
งานและพลังงาน (ม.1 แผน 5)
   
หัวข้อ :
พลังงานความร้อน

สาระสำคัญ :
พลังงานความร้อน เป็นพลังงานที่สามารถถ่ายเทจากที่หนึ่งไปยังอีกที่หนึ่งได้ อันเนื่องมาจากการเปลี่ยนแปลงอุณหภูมิ เมื่อวัตถุดูดกลืนพลังงานความร้อนจะทำให้วัตถุมีอุณหภูมิสูงขึ้น จึงเกิดการถ่ายเทพลังงานความร้อนให้กับวัตถุอื่นที่มีอุณหภูมิต่ำกว่า ซึ่งต้นกำเนิดของพลังงานความร้อนมาจากดวงอาทิตย์ การลุกไหม้ของเชื้อเพลิง และจากพลังงาน

ผลการเรียนรู้ที่คาดหวัง :
  1. สืบค้น อธิบาย และบอกความหมายของพลังงานความร้อน และอุณหภูมิได้


  2. ทดลองอุณหภูมิกับการเปลี่ยนสถานะของน้ำได้


สาระการเรียนรู้ :
พลังงานความร้อน เป็นพลังงานที่สามารถถ่ายเทจากที่หนึ่งไปยังอีกที่หนึ่งได้ อันเนื่องมาจากการเปลี่ยนแปลงอุณหภูมิ เมื่อวัตถุดูดกลืนพลังงานความร้อนจะทำให้วัตถุมีอุณหภูมิสูงขึ้น จึงเกิดการถ่ายเทพลังงานความร้อนให้กับวัตถุอื่นที่มีอุณหภูมิต่ำกว่า ซึ่งต้นกำเนิดของพลังงานความร้อนมาจากดวงอาทิตย์ การลุกไหม้ของเชื้อเพลิง และจากพลังงาน

อุณหภูมิ คือ ระดับความร้อนในเนื้อของวัตถุ ทราบได้จากการวัดด้วยเทอร์มอมิเตอร์ ซึ่งมีอยู่หลาบแบบ เทอร์โมมิเตอร์จะบอกระดับความร้อน

พลังงานความร้อนกับการเปลี่ยนสถานะของสาร สารที่ได้นำพลังงานความร้อนที่ได้รับไปใช้ในการเปลี่ยนสถาน ซึ่งเราเรียกว่า ความร้อนแฝงของสาร

ปริมาณความร้อนที่นำไปใช้ในการเปลี่ยนสถานะของสารจำนวน 1 กิโลกรัม เรียกว่า ค่าความร้อนแฝงของสาร ในการเปลี่ยนสถานะของสารจะมีความสัมพันธ์กับพลังงานความร้อนใน 2 ลักษณะคือ

  • การดูดพลังงานความร้อน คือ สารนั้นต้องการให้พลังงานความร้อนในการเพิ่มอุณหภูมิหรือเปลี่ยนสถานะ โดยการสลายแรงยึดเหนี่ยวของอนุภาค


  • การคายพลังงานความร้อนของสาร คือ สารนั้นไม่ต้องการใช้พลังงานความร้อน แต่ต้องการลดอุณหภูมิและเปลี่ยนสถานะโดยการสร้างแรงยึดเหนี่ยวของอนุภาค
แผนภาพ แสดงการเปลี่ยนสถานะของน้ำ


กระบวนการจัดการเรียนรู้ :
  1. ครูและนักเรียนร่วมกันทบทวนเรื่อง กฎการอนุรักษ์พลังงานที่เรียนผ่านมาแล้วว่า กฎการอนุรักษ์พลังงาน กล่าวว่า "พลังงานไม่สามารถสร้างขึ้นมาใหม่ หรือทำให้สูญหายไปได้ แต่พลังงานสามารถเกิดการถ่ายโอนระหว่างพลังงานด้วยกันได้ หรือการเปลี่ยนรูปพลังงานได้นั่นเอง"


  2. จากนั้นใช้คำถามกระตุ้นความสนใจนักเรียนเพื่อเข้าสู่เนื้อหา ว่า

    • นักเรียนคิดว่าพลังงานต่างๆ นั้นมาจากไหน

    • แหล่งพลังงานที่นักเรียนรู้จักมีอะไรบ้าง

  3. จากนั้นครูอธิบายเพิ่มเติมถึง พลังงานความร้อนว่า "เป็นพลังงานที่สามารถถ่ายเทจากที่หนึ่งไปยังอีกที่หนึ่งได้ อันเนื่องมาจากการเปลี่ยนแปลงอุณหภูมิ เมื่อวัตถุดูดกลืนพลังงานความร้อนจะทำให้วัตถุมีอุณหภูมิสูงขึ้น จึงเกิดการถ่ายเทพลังงานความร้อนให้กับวัตถุอื่นที่มีอุณหภูมิต่ำกว่า ซึ่งต้นกำเนิดของพลังงานความร้อนมาจากดวงอาทิตย์ การลุกไหม้ของเชื้อเพลิง และจากพลังงาน"


  4. นักเรียนศึกษาเพิ่มเรื่องพลังงานความร้อน แล้วถามนักเรียนในประเด็น

    • ความร้อนทำให้เกิดอะไร

    • การส่งผ่านพลังงานความร้อนเป็นอย่างไร

    • การวัดอุณหภูมิความร้อนใช้อะไรวัด

  5. ครูอธิบายต่อไปว่า เราใช้เทอร์โมมิเตอร์เพื่อวัดอุณหภูมิ โดยมีหลักการใช้ที่เราควรจำ คือการใช้เทอร์โมมิเตอร์วัดอุณหภูมิ


  6. จากนั้นนักเรียนแบ่งกลุ่มๆ ละ 6-8 คน (ตามความเหมาะสม) ทำการทดลอง เรื่อง อุณหภูมิกับการเปลี่ยนสถานะของน้ำ ตามขั้นตอนต่อไปนี้


  7. นักเรียนบันทึกผลการทดลองลงในตาราง และตอบคำถามท้ายการทดลอง ลงในใบกิจกรรม เรื่อง อุณหภูมิกับการเปลี่ยนสถานะของน้ำ


  8. แต่ละกลุ่มส่งตัวแทนออกมารายงานผลการทดลองหน้าชั้นเรียน และนำผลสรุปผลการทดลองของแต่ละกลุ่มมาร่วมกันอภิปราย


  9. ครูและนักเรียนร่วมกันอภิปรายเพื่อได้ข้อสรุปว่า "เมื่อน้ำแข็งได้รับพลังงานความร้อน อุณหภูมิจะไม่เปลี่ยนแปลง เนื่องจากน้ำแข็งนำความร้อนไปใช้ในการเปลี่ยนสถานะ ซึ่งเรียกค่าพลังงานที่ใช้ในการเปลี่ยนสถานะของน้ำแข็งเป็นน้ำว่า ความร้อนแฝงของการหลอมเหลว เมื่อให้ความร้อนต่อไปเรื่อยๆ น้ำจะมีอุณหภูมิเพิ่มขึ้น แต่สถานะยังเป็นของเหลวเหมือนเดิม เมื่อน้ำเดือดอุณหภูมิจะคงที่อีกครั้ง แต่สถานะเปลี่ยนจากของเหลว เป็นไอ เรียกว่า ค่าความร้อนแฝงของการกลายเป็นไอ"


สื่อและแหล่งการเรียนรู้ :
  1. การใช้เทอร์โมมิเตอร์วัดอุณหภูมิ


  2. แผนภาพ แสดงการเปลี่ยนสถานะของน้ำ


  3. ใบกิจกรรม เรื่อง อุณหภูมิกับการเปลี่ยนสถานะของน้ำ


การวัดและประเมินผลการเรียนรู้ :
การวัดผล
การประเมินผล
1. สังเกตการร่วมอภิปรายในชั้นเรียน
1. .........................................................
2. สังเกตการทำกิจกรรม
2. .........................................................
3. ตรวจใบกิจกรรม 3. .........................................................


ข้อมูลเพิ่มเติม : การดูด - คายความร้อน
ที่มาข้อมูล :
  • สสวท.หนังสือเรียนสาระการเรียนรู้พื้นฐาน กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ ช่วงชั้นที่ 3 (ชั้น ม.1)

  • www.myfirstbrain.com
จำนวนคนอ่าน 6571 คน
   
 

© 2000 - 2014 www.myfirstbrain.com All Rights Reserved