ข่าวแวดวงครู
เปิดสอบครู
ห้องพักครู
แผนการสอน
บันทึกคุณครู
Tip & tricks
สหกรณ์เพื่อนครู
กฎหมายในวงการศึกษา
เปิดสอบราชการทั่วไป
 

 
หน้าแรก | มุมคุณครู | ห้องพักครู
   

การนำภูมิปัญญาท้องถิ่นมาประยุกต์ใช้ในการศึกษา
   
พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ.2542 กล่าวถึงการส่งเสริมศิลปวัฒนธรรมและภูมิปัญญาท้องถิ่นไว้หลายมาตรา เช่น มาตราที่ 27 กล่าวไว้ว่า ให้คณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานกำหนดหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน เพื่อความเป็นไทย ความเป็นพลเมืองที่ดีของชาติ การดำรงชีวิต และการประกอบอาชีพ ตลอดจนเพื่อการศึกษาต่อ ให้สถานศึกษาขั้นพื้นฐานมีหน้าที่จัดทำสาระของหลักสูตรตามวัตถุประสงค์ในวรรคหนึ่งในส่วนที่เกี่ยวกับสภาพปัญหาในชุมชนและสังคมภูมิปัญญาท้องถิ่น คุณลักษณะอันพึงประสงค์เพื่อเป็นสมาชิกที่ดีของครอบครัว ชุมชน สังคม และประเทศชาติ และมาตรา 57 กล่าวไว้ว่า ให้หน่วยงานทางการศึกษาระดมทรัพยากรบุคคลในชุมชนให้มีส่วนร่วมในการจัดการศึกษา โดยนำประสบการณ์ความรอบรู้ ความชำนาญ และภูมิปัญญาท้องถิ่นของบุคคลดังกล่าวมาใช้ เพื่อให้เกิดประโยชน์ทางการศึกษาและยกย่องเชิดชูผู้ที่ส่งเสริมและสนับสนุนการจัดการศึกษา

จาก พ.ร.บ.การศึกษาดังกล่าว หมวดสาระการเรียนรู้ภาษาไทย โรงเรียนห้วยจริงวิทยา จังหวัดสุรินทร์ ซึ่งมีนายสมชาย อำพันทอง เป็นผู้อำนวยการ จึงได้จัดสาระหลักสูตรโดยนำภูมิปัญญาท้องถิ่นมาใช้ในการเรียนการสอน กำหนดเป็นสาระเพิ่มเติม ชื่อว่า วรรณกรรมท้องถิ่นจังหวัดสุรินทร์ ใช้ในช่วงชั้นที่ 4 ระดับมัธยมศึกษาปีที่ 4 เพื่อให้ผู้เรียนมีความรอบรู้แบะภาคภูมิใจเกี่ยวกับภาษาและวัฒนธรรมจังหวัดสุรินทร์ และเพื่อให้ปราชญ์ท้องถิ่นในสาขาต่างๆ ได้เข้ามามีส่วนร่วมในการจัดการศึกษา เพลงพื้นบ้านจังหวัดสุรินทร์ เป็นหน่วยการเรียนรู้หน่วยหนึ่ง โดยมีจุดประสงค์ให้ผู้เรียนขับร้องเพลงพื้นบ้านชองจังหวัดสุรินทร์ (หมอลำ กันตรึม) ได้ ครูผู้สอนได้นำเรื่องราว พระอภัยมณี ซึ่งเป็นวรรณคดีมรดก มาแต่งเป็นสำนวนภาษาถิ่นอีสาน (ลาว) แล้วกำหนดเนื้อหาให้ผู้เรียนไปฝึกขับร้อง ซึ่งผู้เรียนสามารถสืบค้น ความรู้ได้จากวิทยากรท้องถิ่นซึ่งมีอยู่ในทุกหมู่บ้าน จากการประเมินผลนักเรียนทั้งรายบุคคลและรายกลุ่ม นักเรียนสามารถขับร้องเพลงหมอลำได้อย่างไพเราะ

นอกจากนี้ยังมีความเข้าใจและซาบซึ้งในวรรณคดีมรดกอีกด้วยการนำภูมิปัญญาท้องถิ่นสาขาต่างๆ เช่น งานเขียน งานอาชีพหรืองานศิลปะดนตรี เป็นต้น มาประยุกต์ใช้ในการศึกษานั้น จึงเป็นกลวิธีหนึ่งที่ครูสามารถนำมาจัดการศึกษาได้ นอกจากเป็นการส่งเสริมภูมิปัญญาท้องถิ่นแล้ว ยังเป็นการบูรณาการเรียนรู้วรรณคดีมรดกเข้ากับวรรณกรรมท้องถิ่น ตลอดจนเปิดโอกาสให้ชุมชนได้เข้ามามีส่วนร่วมในการจัดการศึกษาอีกด้วย และเพื่ออำนวยความสะดวกแก่ผู้เรียน ผู้สอน ร่วมกับครูและนักเรียนช่วยกันผลิตสื่อซีดี วีดิทัศน์ขึ้น ต่อไปนี้เป็นตัวอย่างการบูรณาการวรรณคดีมรดก เรื่อง พระอภัยมณี ตอนสี่ กษัตริย์ตามหาพระอภัยมณี มาแต่งเป็นสำนวนภาษาถิ่นอีสานใช้สอนวรรณกรรมท้องถิ่นจังหวัดสุรินทร์

ความคะนิง
   
-----โอนอ...สาส์นนี้ชื่อว่า พระอภัยมณี อีสาน
จารที่หอโฮงห้อง ผองแหล่งการศึกษา
นาม ห้วยจริงวิทยา สถานศึกษาถิ่นเมืองช้าง
กวีไทยสุนทรภู่สร้าง ทางกลอนลำ ป. โสมรัตน์ แต่ง
ศิลป์แสดงมีหลายซ้ำ ไทยทำได้แต่ก่อนมา
วรรณศิลป์ตั้งแต่เค้า ของเก่าวรรณกรรม
พระอภัยมณีนิทาน จารเป็นกลอนลำฟ้อน
เอาภาษิตเพียบพร้อม เสภาไทยเสียงใสม่วน
กวนผญาคล่องแคล่ว ฟังแล้วม่วนสะออน
หวังเป็นสื่อเฮียนฮู้ ลูกหลานไทยให้สานต่อ
หมอลำกลอน ลำซิ่ง ของดีจริง คิดถ้วนถี่
ชวลิตร วรรณดี แซมซายผู้น้อง
ขับทำนองแอ่วร้อง เสริมไว้ได้ม่วนหู
ผอ. สมชาย อำพันทอง ผู้เพิ่นนั้นประคองซ่อยนำคิด
ให้ประดิษฐ์ผลงาน สื่อการสอนเพียรฮู้
ขอบพระคุณครูท่าน ที่สืบสานเสริมส่ง
ผม ประสงค์ ครูไทย ฝากผลงานนี้ไว้ ให้ญาท่านส่งเสริม

พระอภัยมณีถูกขับออกจากเมือง

คำร้อง ประสงค์ โสมรัตนานนท์
ชวลิตร วรรณดี ขับร้อง

(เกริ่น) แสนสงสารแต่คราวกี้ พระอภัยมณี ต้องหนี้บ้านจากถิ่น
ถูกพ่อแม่ขับจากแผ่นดิน หนีรัตนาใหญ่กว้าง...บิดาท้วงว่าบ่ดี หนีเมืองมา...ละนา...

-----(เพลง) โอ้เวรกรรมใดหนอในปางก่อน
ต้องจรจากไกลถูกไล่หนี
พระอภัยมณีศรีสุวรรณก็ทำดี ต้องจากที่เมืองรัตนาเข้าป่าดง
พระบิดาขับไสได้ไล่ส่ง ทั้งสององค์สุดอาลัยใจห่วงหา
แสนสงสารต้องจากพรากพารา โอ้แม่จ๋าลูกขอลาด้วยจำใจ...

(ลำ) ฟังเด้อไท้ชายไทยน้องพี่ ศรีสุวรรณผู้น้องนำกันบ่เซา
เข้าป่าไม้ขุมใหญ่ภูผาสกุณามันขันนิงนันในด้าว
สงสารท้าวแซวเสียงฮ้องใส่ พระอภัยท่อนไท้พายั้งนั่งเซา
สองนั่งเศร้าบ่ฮู้ที่ทางไป ได้หมู่มาสามคนอยู่ในไพรนั่น
โมรา สานน พร้อมวิเชียร กล้ากั่น มนต์สำคัญเสกน้ำฝนฟ้าหลั่งลง
ตกใส่ซ้งพื้นแผ่นปฐพี ถูกลมตีลมพัดเป่าหนีกะยังได้


นี่เป็นพียงตัวอย่างการนำภูมิปัญญาทรัพยากรความรู้ ทรัพยากรบุคคล ที่มีอยู่ในแต่ละท้องถิ่นมาประยุกต์ใช้ในการเรียนการสอนเพื่อให้ผู้เรียนสนุก มีความสุขกับการเรียน ซึ่งสอดคล้องกับ พ.ร.บ. การศึกษาแห่งชาติ และนโยบายปฏิรูปการศึกษาที่ครูอาชีพเราสามารถนำมาใช้ได้โดยไม่ยากดั่งที่คิด หากท่านใดมีความสนใจ สื่อซีดี วีดิทัศน์เพลงพระอภัยมณี สำนวนภาษาถิ่นอีสานพร้อมหนังสือ โปรดสั่งจองได้ที่หมวดสาระการเรียนรู้ภาษาไทย โรงเรียนห้วยจริงวิทยา ตำบลคาละแมะ อำเภอศีขรภูมิ จังหวัดสุรินทร์
ที่มาข้อมูล : วารสารวิชาการ ปีที่ 6 ฉบับที่ 10 ตุลาคม 2546
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน
จำนวนคนอ่าน 1021 คน
   
 

© 2000 - 2014 www.myfirstbrain.com All Rights Reserved