ข่าว O-NET/GAT/PAT
ข่าวการศึกษา
คะแนน แอดมิชชั่น
สูงสุด-ต่ำสุด
คณิตศาสตร์
วิทยาศาสตร์
ฟิสิกส์ - เคมี - ชีวะ
ฟิสิกส์
เคมี
บทเรียนเคมี
ตารางธาตุ
ศัพท์เคมี
แบบฝึกหัดเคมี
ชีววิทยา
ภาษาอังกฤษ
ภาษาไทย
ดาราศาสตร์
ประวัติศาสตร์
มุมคนเก่ง
คลังข้อสอบเก่า
คลังความรู้หลักสูตรเก่า
I.Q. Tests
 

 

หน้าแรก | มุมนักเรียน | หน้าแรกฟิสิกส์-เคมี-ชีวะ | หน้าแรกเคมี | บทเรียนเคมี

บทเรียนเคมี
   

กรด-เบส 1 : สารละลายอิเล็กโทรไลต์
 
ระดับชั้น : มัธยม 6



สารละลายอิเล็กโทรไลต์ สารละลายกรดและสารละลายเบส ทฤษฎีกรด-เบส คู่กรด-เบส
การแตกตัวของกรดแก่และเบสแก่ การแตกตัวของกรดอ่อน การแตกตัวของเบสอ่อน การแตกตัวของน้ำบริสุทธิ์
การเปลี่ยนความเข้มข้นของไฮโดรเนียมไอออนและไฮดรอกไซด์ไอออนในน้ำ pH ของสารละลาย อินดิเคเตอร์ของกรด-เบส สารละลายกรด-เบสในชีวิตประจำวัน


เราได้ศึกษามาแล้วว่า การเปลี่ยนแปลงของสารอาจเกิดการเปลี่ยนแปลงไปข้างหน้าอย่างเดียว หรืออาจมีทั้งการเปลี่ยนแปลงไปข้างหน้าและการเปลี่ยนแปลงย้อนกลับ และมีภาวะสมดุลเกิดขึ้น ต่อไปเราจะศึกษาสมบัติของกรดและเบสเมื่อละลายน้ำ ว่าจะมีสมดุลเกิดขึ้นหรือไม่ ไอออนใดในสารละลายที่ทำให้สารละลายมีสมบัติเป็นกรดหรือเบส และไอออนเหล่านี้เกิดขึ้นได้อย่างไร จะใช้ทฤษฎีใดอธิบายสมบัติของกรดและเบส นอกจากนี้ เราจะได้ศึกษาเกี่ยวกับค่า pH ของสารละลายและความสำคัญของค่า pH ของสารละลายในชีวิตประจำวัน ตลอดจนอินดิเคเตอร์สำหรับกรด-เบสด้วย



การที่สารละลายนำไฟฟ้าได้ เนื่องจากตัวถูกละลายแตกตัวเป็นไอออนในน้ำ และไอออนเหล่านี้เคลื่อนที่ได้ในสารละลาย เราเรียกตัวถูกละลายที่แตกตัวเป็นไอออนในสารละลายว่า สารอิเล็กโทรไลต์ และเรียกสารละลายที่นำไฟฟ้าได้ว่า สารละลายอิเล็กโทรไลต์ การนำไฟฟ้าของสารละลายอิเล็กโทรไลต์แต่ละชนิดเป็นอย่างไร ให้ศึกษาจากการทดลองต่อไปนี้

การทดลองเรื่อง สมบัติบางประการของสารละลาย

  1. ใส่สารละลาย HCl, CH3COOH, NaCl, KNO3, NaOH, KOH, NH3, CH3COONa, NH4Cl, C2H5OH และน้ำตาลทราย (C12H22O11) ที่มีความเข้มข้น 1 mol/dm3 จำนวน 4 cm3 ลงในหลอดทดลองขนาดเล็ก หลอดละชนิด


  2. ทดสอบการเปลี่ยนสีของกระดาษลิตมัส


  3. ทดสอบการนำไฟฟ้าของสารละลายแต่ละชนิด โดยจุ่มลวดตัวนำของเครื่องตรวจการนำไฟฟ้าให้ลึกเท่าๆ กัน สังเกตความสว่างของหลอดไฟ


จากการทดลองพบว่า สารละลายที่นำมาทดสอบมี 3 ประเภทคือ

  • สารละลายที่มีสมบัติเป็นกรด ได้แก่ สารละลาย HCl, CH3COOH และ NH4Cl

  • สารละลายที่มีสมบัติเป็นเบส ได้แก่ สารละลาย NaOH, KOH, NH3 และ CH3COONa

  • สารละลายที่มีสมบัติเป็นกลาง ได้แก่ สารละลาย NaCl, KNO3, C2H5OH และน้ำตาลทราย (C12H22O11)
ซึ่งสารละลายแต่ละชนิดมีสมบัติในการนำไฟฟ้าได้แตกต่างกัน แสดงให้เห็นว่าตัวถูกละลายแตกตัวเป็นไอออนได้แตกต่างกัน การนำไฟฟ้าของสารละลายมีความสัมพันธ์โดยตรงกับการแตกตัวเป็นไอออนได้มาก เช่น สารละลาย HCl, NaCl, NaOH, NH4Cl และ CH3COONa เมื่อละลายน้ำตัวถูกละลายจะแตกตัวได้ดังนี้







ตัวถูกละลายที่แตกตัวเป็นไอออนได้หมด ทำให้มีไอออนในสารละลายมาก จึงนำไฟฟ้าได้ดี แต่สารละลายบางชนิด เช่น CH3COOH NH3 โมเลกุลของตัวถูกละลายบางส่วนเท่านั้นที่จะทำปฏิกิริยากับน้ำให้ไอออน ส่วนใหญ่จะยังคงอยู่เป็นโมเลกุล ซึ่งเป็นการเปลี่ยนแปลงที่มีภาวะสมดุล ดังสมการ



ในสารละลายจะมีทั้งไอออนบวก ไอออนลบ และโมเลกุลของตัวถูกละลาย จึงนำไฟฟ้าได้น้อยกว่าสารละลาย HCl, NaOH และ NaCl ที่มีความเข้มข้นเท่ากัน สารที่แตกตัวเป็นไอออนได้ดีเรียกว่า อิเล็กโทรไลต์แก่

สารที่แตกตัวให้ไอออนบางส่วน เรียกว่า อิเล็กโทรไลต์อ่อน ส่วนสารละลายที่ไม่นำไฟฟ้าแสดงว่าตัวถูกละลายไม่แตกตัวให้ไอออน หรือแตกตัวให้ไอออนน้อยมาก จึงไม่เป็นสารละลายอิเล็กโทรไลต์

จากการทดลอง เราจะพบว่า สารละลายกรดและสารละลายเบสนำไฟฟ้าได้ ส่วนสารละลายที่ไม่เปลี่ยนสีกระดาษลิตมัส มีทั้งนำไฟฟ้าได้และไม่นำไฟฟ้า จึงอาจสรุปได้ว่าสารละลายอิเล็กโทรไลต์อาจมีสมบัติเป็นกรด เบส หรือกลางก็ได้


ที่มาข้อมูล : หนังสือเรียนวิชาเคมี เล่ม 6 ว 035 หลักสูตรมัธยมศึกษาตอนปลาย พุทธศักราช 2524 (ฉบับปรับปรุง พ.ศ.2533) กระทรวงศึกษาธิการ
www.il.mahidol.ac.th
web.ku.ac.th
จำนวนคนอ่าน 24099 คน
   
 

© 2000 - 2014 www.myfirstbrain.com All Rights Reserved