สมดุลเคมี : ปฏิกิริยาผันกลับได้


ระดับชั้น : มัธยม 6


 
ปฏิกิริยาผันกลับได้
ภาวะสมดุล
ค่าคงที่สมดุล
ความสัมพันธ์ของค่าคงที่สมดุลกับสมการเคมี
การคำนวณเกี่ยวกับค่าคงที่สมดุล
ปัจจัยที่มีผลต่อภาวะสมดุล
หลักของเลอชาเตอลิเอ

ปฏิกิริยาผันกลับได้

ปฏิกิริยาเคมีต่างๆ ที่เราได้พบและศึกษามาแล้ว ส่วนใหญ่เป็นปฏิกิริยาที่เกิดอย่างสมบูรณ์ คือเกิดในทิศทางเดียว เช่น การเผาหินปูนในภาชนะเปิด จะเกิดการสลายตัวดังสมการ



เมื่อเกิดปฏิกิริยาอย่างสมบูรณ์ คือหินปูนสลายตัวหมดแล้ว สารที่พบในภาชนะจะมีแต่สารผลิตภัณฑ์เท่านั้น แต่ในบางปฏิกิริยาผลิตภัณฑ์ที่ได้ อาจมีการเปลี่ยนกลับมาเป็นสารตั้งต้นได้ด้วย ซึ่งเราเรียกปฏิกิริยานี้ว่า ปฏิกิริยาย้อนกลับ ถ้าหากปฏิกิริยาใดสามารถเกิดปฏิกิริยาไปข้างหน้าและย้อนกลับได้ เราจะเรียกปฏิกิริยานั้นว่า ปฏิกิริยาผันกลับได้


ข้อสังเกตเกี่ยวกับปฏิกิริยาผันกลับได้

  1. เป็นปฏิกิริยาที่สารผลผลิตจากปฏิกิริยาทำปฏิกิริยากัน ได้ผลผลิตที่เป็นสารผลิตภัณฑ์
  2. ปฏิกิริยาไปข้างหน้า และปฏิกิริยาผันกลับเกิดขึ้นพร้อมกัน
  3. ถ้าเริ่มต้นจากปฏิกิริยาด้านใด ให้ถือว่าปฏิกิริยานั้นเป็นปฏิกิริยาไปข้างหน้า
  4. เขียนลูกศรคู่ () ในสมการ เพื่อแสดงว่าปฏิกิริยาผันกลับได้
  5. พบในปฏิกิริยาการสลายตัว ปฏิกิริยารวมตัว และปฏิกิริยาแทนที่
  6. ปฏิกิริยาผันกลับเกิดขึ้นได้หรือไม่นั้น ขึ้นอยู่กับภาวะของปฏิกิริยา เช่น อุณหภูมิ ความดัน สภาพละลายได้ และค่าคงที่สมดุลของปฏิกิริยา
  7. ปฏิกิริยาจะผันกลับได้มากน้อยเพียงใด ขึ้นอยู่กับค่าคงที่สมดุลของปฏิกิริยานั้น



ที่มาข้อมูล : หนังสือเรียนวิชาเคมี เล่ม 6 ว 035 หลักสูตรมัธยมศึกษาตอนปลาย พุทธศักราช 2524 (ฉบับปรับปรุง พ.ศ.2533) กระทรวงศึกษาธิการ
www.lks.ac.th
http://chemsci.kku.ac.th

    เรื่อง : บทเรียนเคมี
    เข้าชม : 39442