ข่าว O-NET/GAT/PAT
ข่าวการศึกษา
คะแนน แอดมิชชั่น
สูงสุด-ต่ำสุด
คณิตศาสตร์
วิทยาศาสตร์
ฟิสิกส์ - เคมี - ชีวะ
ฟิสิกส์
เคมี
บทเรียนเคมี
ตารางธาตุ
ศัพท์เคมี
แบบฝึกหัดเคมี
ชีววิทยา
ภาษาอังกฤษ
ภาษาไทย
ดาราศาสตร์
ประวัติศาสตร์
มุมคนเก่ง
คลังข้อสอบเก่า
คลังความรู้หลักสูตรเก่า
I.Q. Tests
 

 

หน้าแรก | มุมนักเรียน | หน้าแรกฟิสิกส์-เคมี-ชีวะ | หน้าแรกเคมี | บทเรียนเคมี

บทเรียนเคมี
   

อุตสาหกรรมปุ๋ย : ปุ๋ยฟอสเฟต
 
ระดับชั้น : มัธยม 6

 


ปุ๋ยฟอสเฟต

ประเทศไทยมีแหล่งหินฟอสเฟตจำนวนมาก เช่น ที่อำเภอแม่ทา จังหวัดลำพูน อำเภอเกาะคา จังหวัดลำปาง และอำเภอเมือง จังหวัดราชบุรี ได้มีการนำเอาหินฟอสเฟตมาบดและใส่ลงในดินเพื่อเป็นปุ๋ยโดยตรง แต่หินฟอสเฟตละลายน้ำได้น้อยมาก ทำให้พืชนำฟอสฟอรัสไปใช้ประโยชน์ได้ไม่เกินร้อยละ 5 ของ P2O5 ทำให้ต้องใส่ปุ๋ยลงไปมาก ซึ่งไม่คุ้มค่า เนื่องจากหินฟอสเฟตจะมี P2O5 อยู่ถึงร้อยละ 30 ซึ่งเราจะได้ศึกษาการผลิตปุ๋ยฟอสเฟตจากหินฟอสเฟตดังนี้

ขั้นตอนแรก

โดยใช้กรดซัลฟิวริกเข้มข้น 4-5 mol/dm3 ทำปฏิกิริยากับหินฟอสเฟต [CaF2 · 3 Ca3(PO4)2] ปฏิกิริยาจะเกิดขึ้นอย่างรวดเร็ว ดังสมการ (1)



ขั้นตอนที่สอง

H3PO4 ที่ได้ทำให้ปฏิกิริยากับหินฟอสเฟตที่เหลือได้มอนอแคลเซียมฟอสเฟต
[ปุ๋ยซูเปอร์ฟอสเฟต Ca(H2PO4)2] ซึ่งละลายน้ำได้ดี ปฏิกิริยาจะเกิดอย่างช้าๆ จะใช้เวลาประมาณ 6 ถึง 25 วัน ดังสมการ (2)



นอกจากนี้ยังเชื่อว่า Ca(H2PO4)2 สามารถเกิดได้โดยตรง เมื่อหินฟอสเฟตทำปฏิกิริยากับกรด H2SO4 ดังสมการ




จากทั้งสามปฏิกิริยาที่กล่าวข้างต้น ถ้าในหินฟอสเฟตมี CaF2 ปนอยู่จะทำให้ได้ HF ซึ่งระเหยกลายเป็นไอได้ง่ายและเป็นพิษได้ ถึงแม้ว่ากรด HF บางส่วนจะทำปฏิกิริยากับทราย (SiO2) ที่ปนอยู่ในหินฟอสเฟต เกิดเป็นก๊าซ SiF4 ซึ่งจะรวมกับ H2O ทันที เกิดเป็น H2SiF6 แต่ส่วนใหญ่ HF จะระเหยกลายเป็นไอ ในการผลิตจึงมีการเก็บ HF ที่เกิดขึ้นโดยผ่านลงไปในน้ำ ทำให้สารละลายที่ได้มีสภาพเป็นกรด ซึ่งทำให้เป็นกลางได้โดยทำปฏิกิริยากับโซดาแอช (Na2CO3) หรือหินปูนเกิดปฏิกิริยาดังนี้



HF อาจนำไปทำปฏิกิริยากับ SiO2 เกิดเป็น H2SiF6 ซึ่งทำปฏิกิริยาต่อไปกับ MgO ได้แมกนีเซียมซิลิโกฟลูออไรด์ (MgSiF6) ซึ่งใช้เป็นยาฆ่าแมลงดังสมการ



รูปแสดงขั้นตอนการผลิตปุ๋ยซูเปอร์ฟอสเฟต


อุตสาหกรรมเคมีที่ได้กล่าวมาแล้ว ล้วนแต่อาศัยหลักการทางเคมีและมีผลต่อการพัฒนาประเทศอย่างมาก ดังนั้น ถ้าได้นำความรู้ทางเคมีไปใช้ให้ถูกต้องก็จะเป็นประโยชน์ในการพัฒนาประเทศ แต่ถ้าใช้อย่างไม่ระมัดระวังและไม่เหมาะสมก็อาจก่อให้เกิดปัญหาต่อมวลมนุษย์และสิ่งแวดล้อมได้





ที่มาข้อมูล : หนังสือเรียนวิชาเคมี เล่ม 6 ว 035 หลักสูตรมัธยมศึกษาตอนปลาย พุทธศักราช 2524 (ฉบับปรับปรุง พ.ศ.2533) กระทรวงศึกษาธิการ
จำนวนคนอ่าน 27472 คน
   
 

© 2000 - 2014 www.myfirstbrain.com All Rights Reserved