ข่าว O-NET/GAT/PAT
ข่าวการศึกษา
คะแนน แอดมิชชั่น
สูงสุด-ต่ำสุด
คณิตศาสตร์
วิทยาศาสตร์
ฟิสิกส์ - เคมี - ชีวะ
ฟิสิกส์
เคมี
ชีววิทยา
บทเรียนชีววิทยา
สิ่งมีชีวิต
ศัพท์ชีววิทยา
แบบฝึกหัดชีววิทยา
ภาษาอังกฤษ
ภาษาไทย
ดาราศาสตร์
ประวัติศาสตร์
มุมคนเก่ง
คลังข้อสอบเก่า
คลังความรู้หลักสูตรเก่า
I.Q. Tests
 

 

หน้าแรก | มุมนักเรียน | หน้าแรกฟิสิกส์-เคมี-ชีวะ | หน้าแรกชีววิทยา | บทเรียนชีววิทยา

บทเรียนชีววิทยา
   

สารอาหารกับการดำรงชีวิต: คุณค่าของสารอาหารต่อร่างกาย
 
ระดับชั้น : มัธยม 4

โภชนาการ คาร์โบไฮเดรต โปรตีน ไขมัน แร่ธาตุ วิตามิน และน้ำ สิ่งปนเปื้อนในอาหาร การถนอมอาหาร

การรับประทานอาหารที่ถูกสัดส่วนจะมีผลต่อสุขภาพทั้งทางกายและสุขภาพจิต ดังนั้นจึงควรพิจารณาคุณค่าของสารอาหารแต่ละประเภท เพื่อที่จะได้เลือกรับประทานอาหารที่มีสารอาหารที่ร่างกายต้องการครบถ้วน และในปริมาณที่เพียงพอที่ช่วยให้ร่างกายเติบโตตามวัยและสุขภาพแข็งแรงต่อต้านโรคภัยไข้เจ็บต่างๆ ได้

ปัจจัยที่มีผลต่อขนาดของร่างกายนับตั้งแต่แรกเกิดจนเติบโตเป็นผู้ใหญ่นั้นมีหลายปัจจัย เช่น พันธุกรรม อาหาร ความรู้ความเข้าใจในหลักโภชนาการ เป็นต้น

สารอาหารที่ให้พลังงาน ได้แก่ คาร์โบไฮเดรต โปรตีน และไขมัน แต่สารอาหารแต่ละชนิดมีน้ำหนักเท่ากัน จะให้พลังงานแตกต่างกัน การวัดปริมาณพลังงานมีหน่วยเป็นกิโลแคลอรี (kilocalories) หรือ กิโลจูน (kilojoules)

อาหารแต่ละชนิดในน้ำหนักเท่ากันอาจให้พลังงานไม่เท่ากัน ดังภาพ

** 1 กิโลแคลอรี เท่ากับความร้อนที่ทำให้น้ำบริสุทธิ์ หนัก 1 กิโลกรัม มีอุณหภูมิเพิ่มขึ้น 1 องศาเซลเซียส เท่ากับ 4.19 กิโลจูน

แผนภูมิแท่ง แสดงค่าพลังงานอาหารหลัก

พลังงานที่ร่างกายต้องการในแต่ละวัน ขึ้นอยู่กับ อายุ เพศ น้ำหนัก และกิจกรรม พลังงานที่ร่างกายต้องการใน 1 วัน ควรได้มาจากสารอาหารโปรตีน คาร์โบไฮเดรต ไขมัน ในสัดส่วนดังนี้

พลังงานที่ต้องการ 100 ส่วน มาจากโปรตีน 12-15 ส่วน ไขมัน 25-30 ส่วน และคาร์โบไฮเดรต 55-63 ส่วน

ตัวอย่าง นางสาวพุ่มพวงต้องการพลังงานในหนึ่งวันประมาณ 1,850 กิโลแคลอรี พุ่มพวงเลือกพลังงานจากโปรตีน 222 กิโลแคลอรี ดังนั้น ต้องรับประทานโปรตีน 55.5 กรัม (โปรตีน 1 กรัมให้พลังงาน 4 กิโลแคลอรี) ถ้าพุ่มพวงเลือกรับประทานเนื้อวัว (เนื้อวัว 100 กรัม มีโปรตีน 20 กรัม) พุ่มพวงต้องรับประทานเนื้อวัวประมาณ 227.5 กรัม จึงจะได้โปรตีนเพียงพอใน 1 วัน

จากที่กล่าวมาแล้วข้างต้น คงได้แนวคิดในการรู้จักเลือกรับประทานอาหารที่ให้พลังงานในสัดส่วนที่พอเหมาะกับร่างกาย ในทางปฏิบัติเราไม่สามารถรับประทานอาหารอย่างเดียว แต่เรารับประทานอาหารหลายอย่าง และอาหารแต่ละอย่างมีสารอาหารในปริมาณที่ต่างกัน ให้พิจารณาปริมาณของสารอาหารจากอาหารโดยส่วนรวม ไม่ควรรับประทานอาหารที่มีคาร์โบไฮเดรตและไขมันมากเกินไป คนที่รับประทานไขมันมากเกินไปจะทำให้เกิดโรคอ้วน คนบางคนเชื่อว่า โปรตีนทำให้ไม่อ้วน ข้อเท็จจริงก็คือไม่ว่าจะเป็นคาร์โบไฮเดรต ไขมัน หรือโปรตีน ถ้ารับประทานมากเกินกว่าที่ร่างกายต้องการก็จะถูกสะสมไว้ในรูปของไขมันทำให้อ้วน

สำหรับคนในชนบทหรือประเทศที่ยากจนนั้น ผลการวิจัยพบว่า ร้อยละ 70-80 ของพลังงานที่ได้รับทั้งหมดจากคาร์โบไฮเดรต ซึ่งมากเกินไป และรับประทานอาหารที่ไม่มีโปรตีน หรือโปรตีนน้อย หรือโปรตีนที่มีคุณภาพต่ำ หรือขาดความรู้ในการรู้จักเลือกซื้ออาหารโปรตีนราคาถูกให้พอเหมาะกับรายได้ นอกจากนี้แม้แต่อาหารที่ให้พลังงาน คนบางกลุ่มก็ยังได้รับไม่เพียงพอต่อความต้องการของร่างกาย ทำให้เกิดเป็นโรคขาดโปรตีนและพลังงานในที่สุด

(คลิกเพื่อดูภาพขนาดใหญ่)
สภาพของเด็กที่ขาดโปรตีน และพลังงานอย่างรุนแรง
การขาดโปรตีนและพลังงานเกิดขึ้นได้กับคนทุกเพศทุกวัย ซึ่งจะทำให้เกิดการเจ็บป่วยได้ง่าย เพราะมีภูมิต้านทานต่ำ ถ้าเกิดในทารกและเด็กก่อนวัยเรียน จะเป็นผลให้การเจริญของสมองช้ากว่าปกติ อันจะมีผลต่อการเรียนรู้และคุณภาพชีวิตของเด็กด้วย นอกจากนี้ในหญิงมีครรภ์และหญิงให้นมลูกโดยเฉพาะในชนบท มีภาวะโภชนาการไม่ดีตั้งแต่ก่อนตั้งครรภ์ มีการตั้งครรภ์ตั้งแต่อายุยังน้อย และขณะตั้งครรภ์งดรับประทานโปรตีน เพราะเชื่อว่าเป็นของแสลงทำให้ได้รับโปรตีนในปริมาณที่น้อยกว่าความต้องการ

มีกลุ่มคนบางกลุ่มละเว้นจากการรับประทานอาหารที่มีเนื้อสัตว์เป็นองค์ประกอบ รับประทานแต่ผักสีเขียวและผลไม้เป็นอาหารหลักในการประกอบอาหาร ซึ่งเรียกว่า อาหารมังสวิรัติ บุคคลเหล่านี้จะได้รับโปรตีนจากพืช อย่างไรก็ตามโปรตีนจากพืชมักจะมีปริมาณกรดอะมิโนชนิดที่จำเป็นน้อยกว่าโปรตีนจากสัตว์ ดังนั้นจึงมีการเพิ่มหรือเสริมกรดอะมิโนที่จำเป็นลงในโปรตีนที่ผลิตจากพืช เพื่อให้ได้คุณค่าทางอาหารสมบูรณ์ขึ้น

ถ้าพิจารณาอาหารมังสวิรัติโดยทั่วไปแล้ว จะพบว่า ประกอบด้วยพืชผัก ถั่วนานาชนิด ผลิตภัณฑ์ของถั่ว ได้แก่ เต้าหู้ ซีอิ๊ว นอกจากนี้ยังมีโปรตีนเกษตรหรือเนื้อเทียมซึ่งทำจากถั่วเหลือง โปรตีนกลูเตน (gluten) จากแป้งข้าวโพดหรือแป้งสาลี และเห็ดชนิดต่างๆ ซึ่งให้โปรตีนมากกว่าผักบางชนิด การรับประทานอาหารมังสวิรัตินั้น ถ้าเตรียมอาหารแต่ละมื้อให้มีอาหารหลากหลาย ในปริมาณที่เหมาะสม รวมทั้งรับประทานนมและไข่ด้วย ก็จะไม่มีผลเสียต่อร่างกาย แต่พวกที่รับประทานอาหารมังสวิรัติอย่างเคร่งครัดไม่รับประทานนม เนย หรือไข่ ก็อาจจะขาดสารอาหารบางอย่างได้ เช่น วิตามินบี 2 วิตามินบี 12 แคลเซียม ซึ่งมีในนม ไข่ แต่ถ้าขาดไอโอดีนจากอาหารทะเลก็แก้ไขโดยการรับประทานอาหารที่เติมเกลือไอโอดีน หรือที่เรียกว่า เกลืออนามัย ดังนั้น สิ่งที่คัญที่สุดที่ควรตระหนักไว้เสมอคือ รับประทานอาหารหลายๆ ชนิดในปริมาณที่เหมาะสมในแต่ละมื้อ ก็จะได้สารอาหารครบถ้วนตามความต้องการของร่างกาย ร่างกายจึงจะนำไปใช้ประโยชน์ในการดำรงชีวิตให้แข็งแรงสมบูรณ์ต่อต้านโรคภัยไข้เจ็บต่างๆ ได้

ที่มาข้อมูล :
  • สรุปชีววิทยา ม.ปลาย โดย นิพนธ์ ศรีนฤมล

  • หนังสือเรียนวิชาชีววิทยา (ว ๔๔๑) หลักสูตรมัธยมศึกษาตอนปลาย พ.ศ.๒๕๓๓ กระทรวงศึกษาธิการ
  • จำนวนคนอ่าน 14133 คน
       
     

    © 2000 - 2014 www.myfirstbrain.com All Rights Reserved