ข่าว O-NET/GAT/PAT
ข่าวการศึกษา
คะแนน แอดมิชชั่น
สูงสุด-ต่ำสุด
คณิตศาสตร์
วิทยาศาสตร์
ฟิสิกส์ - เคมี - ชีวะ
ภาษาอังกฤษ
ภาษาไทย
หลักภาษาไทย
แบบทดสอบภาษาไทย
ร้อยแก้ว
ร้อยกรอง
วรรณคดีไทย
บทอาขยาน
คำสับสน
สำนวน / สุภาษิต
คำราชาศัพท์์์
คำย่อ
ภาษาไทยใกล้ตัว
ดาราศาสตร์
ประวัติศาสตร์
มุมคนเก่ง
คลังข้อสอบเก่า
คลังความรู้หลักสูตรเก่า
I.Q. Tests
 

 

หน้าแรก | มุมนักเรียน | หน้าแรกภาษาไทย | ร้อยกรอง

ร้อยกรอง
   

กาพย์มหาชาติ
 
กาพย์มหาชาติ

    คำว่ากาพย์ในที่นี้ หมายถึง คำนิพนธ์ของกวี ไม่ได้หมายถึงคำประพันธ์ที่ใช้กับกาพย์มหาชาติเรื่องนี้เป็นร่ายยาว เพราะคำว่า กาพย์ ในสมันก่อนนั้นหมายถึงร้อยกรองโดยทั่วๆ ไป
ผู้แต่ง

    สมเด็จพระเจ้าทรงธรรม
ทำนองแต่ง

    แต่งเป็นร่ายยาว มีภาษาบาลีแทรกอยู่ตอนๆ แปลเป็นไทยแล้ว อธิบายความให้เข้าใจชัดเจนยิ่งกว่ามหาชาติคำหลวง
วัตถุประสงค์ในการแต่ง

    เพื่อใช้เทศน์ให้อุบาสกอุบาสิกาฟัง ในงานเทศน์มหาชาติ ซึ่งมีประจำปีทุกปี โดยปกติจะมีช่วงเดือนสิบถึงเดือนสิบสอง
สาระสำคัญ

    เนื้อหาทั้งหมดเหมือนกันกับมหาชาติคำหลวง


ตัวอย่างสำนวนโวหารกวี

    พระเวชสันดรเรียกหากัณหาและชาลี ในกัณฑ์กุมาร

    “วันนั้นชูชกพฤฒาจารย์ แลไม่เห็นสองกุมารในที่นั้น ตะแกหวนหันฮึดโกรธพาลพิโรธรุมร้อนเข้าตัดพ้อพระภูธรพุทธังกูรเกษมกระษัตร โภ เวสสนตร ดูกรมหาเวชสันดรดานสผู้ทรงพรตพฤธีนามชื่อว่าฤาษีย่อมทรงสัตย์ ให้ม้วยมุดเป็นบรมรรถไม่มุษา นี่มาเสียซึ่งสัจจะไม่มีจริง เดิมดูนี่เห็นเป็นยอดยิ่งจะยอยอดพระบารมี มาตรออกปากขอพระชาลีกัณหาก็ได้ด้วย แล้วก็เชิญชวนให้ช้าท่าท้าวนาง ครั้นขัดขวางไม่อยู่ ก็ยอยกยุให้ไปยังพระเจ้าปิ่นพิไชยธานี ครั้นธชีรู้ถึงเชิงชั้น ทันในท่วงที ท้าวเธอก้าวเฉียงเห็นเลี่ยงหลีกลี้ไม่ลงตาม ทำหน้าตาตึงไม่งดงามง่วงงงเป็นพะวงพะวัก แล้วลอบลักแลดูหน้า ให้คิ้วตาตักเตือนพระลูกน้อย พระหน่อนิดกะจ้อยร่อยรู้ทีเดียว ชวนกันเฉียวฉิบ ตลิบหายไม่เห็นตัว ทำมึนมิมัวซัวไม่สุขเสบย เธอทำเชิงเฉยเมยเมินไม่รู้เห็น ตกจะล่วงฬ่อกันเล่นพอให้เลื่อง ฦาฉนีฤาประการใด เออฤาใครในโลกนี้ ที่จะกล่าวมุษาวาทีเทียมเท่า ถึงพระเวชสันดรเจ้าองค์นี้ ก็เป็นว่าหามิได้แล้วแล

    สมเด็จพระราชฤาษี เมื่อฟังทชีบริภาษ ว่าพระองค์กล่าวมุษาวาท เวทนานึกในพระทัย ว่าเป็นไรฉนี้ ชรอยพระชาลีกัณหา กลัวชีชราร้ายกาจ จึงหลบหลีกประลาตหนีไป ตะแกจึงหยาบหยามไยไพโพทนา จึงเอาพระเมตตาเข้าตอบพราหมณ์ ประโลมไล้ด้วยใจงามฉนี้ ดูกรชีจงช้าช้า จะขึ้งโกรธโกรธาไปทำไม สองกุมารจะหนีไปอย่าร้อนรน เป็นพนักงานเราจะรีบร้นเร่งหาให้แก่ท่าน ท้าวเธอคมนาการกำหนดตามบทวลัญชาสองบังอรออกไปถึงสระศรีโบกขรณี พิจารณาก็เห็นรอยพระบาทถอยหลังลง เธอก็ทรงสังเกตว่า สองดรุณเรศเร้นซ่อนทราบพระทัย ท้าวเธอตรัสเรียกพระลูกไปด้วยพระคาถา”
คุณค่าของกาพย์มหาชาติ

  1. ในด้านอักษรศาสตร์ มีสำนวนดี ถ้อยคำไพเราะ ภาษามีความสละสลวย คำศัพท์ไม่อยาก เข้าใจง่าย ไม่ว่าฟังหรืออ่านทำให้เกิดความซาบซึ้งมีอารมณ์คล้อยตาม


  2. ในด้านพระพุทธศาสนาเทศน์พระเวชสันดรมีอิทธิพลต่อสังคมไทยมากทำให้คนไทยใกล้ชิดวัดและนิยมทำบุญให้ทานเป็นนิสัย มีการเข้าวัดเพื่อทำบุญ ให้ทาน ฟังธรรม รักษาศีล และเจริญภาวนา


  3. ในด้านวัฒนธรรม เมื่อมีงานเทศน์มหาชาติจะมีการแจกฎีกาบอกบุญให้ญาติโยมเป็นเจ้าของกัณฑ์เทศน์คนละกัณฑ์ๆ กัณฑ์หนึ่งๆ มีหลายคน แต่กัณฑ์เทศน์มีแค่สิบสามกัณฑ์ เมื่อถึงวันเทศน์จะมีเครื่องไทยธรรม อาหารคาวหวาน มาเตรียมถวายพระ ส่วนบนศาลาก็จะประดับประดาด้วยดอกไม้ ต้นไม้ต่างๆ ซึ่งเหมือนกับอาศรมของพระเวชสันดร


  4. ในด้านวิถีชีวิต การฟังเทศน์ทำให้มีแง่คิด ได้คติธรรมสำหรับดำเนินชีวิตไปในแนวทางที่ดีงาม และมีความสงบสุข
ที่มาข้อมูล : เอกรัตน์ อุดมพร.วรรณคดีสมัยอยุธยา. กรุงเทพฯ : สำนักพิมพ์พัฒนาศึกษา, ๒๕๔๔.
จำนวนคนอ่าน 20016 คน
   
 

© 2000 - 2014 www.myfirstbrain.com All Rights Reserved